Wiązanie polskie

Słownik kwalifikacji BUD.24 - Prowadzenie prac renowatorskich elementów architektury

Co to jest wiązanie polskie?

Wiązanie polskie, nazywane też często wiązaniem gotyckim, to historyczny układ cegieł w licu muru. Jest charakterystyczne dla wielu dawnych murów ceglanych, dlatego jego rozpoznawanie jest ważne przy pracach renowatorskich elementów architektury.

Jak wygląda?

W licu muru widoczne są naprzemiennie:
- wozówki – dłuższe boki cegieł,
- główki – krótsze boki cegieł.

Typowy rytm w jednej warstwie to układ, w którym główki i wozówki występują na przemian. W kolejnych warstwach spoiny pionowe są przesunięte, aby mur był prawidłowo przewiązany.

Jak rozpoznać na rysunku lub zdjęciu?

Przy identyfikacji wiązania polskiego zwróć uwagę na to, że w jednej warstwie widzisz zarówno krótkie, jak i długie lica cegieł. Nie jest to mur złożony wyłącznie z główek ani układ, w którym kilka rzędów wozówek przerywa pojedynczy rząd główek.

Porównanie z innymi wiązaniami

  • Wiązanie główkowe – w licu dominują same główki cegieł.
  • Wiązanie amerykańskie – najczęściej kilka warstw wozówkowych jest przedzielonych warstwą główkową.
  • Wiązanie weneckie – ma inny, bardziej regularny układ główek i wozówek, odmienny od polskiego rytmu.

Znaczenie w renowacji

Podczas uzupełniania ubytków w murze zabytkowym należy odtworzyć nie tylko materiał i kolor cegły, ale również oryginalne wiązanie cegieł. Błędne ułożenie nowych cegieł może zaburzyć wygląd elewacji i obniżyć wartość konserwatorską naprawy.