Zmydlanie powłoki malarskiej to wada polegająca na chemicznym rozkładzie spoiwa farby zawierającej tłuszcze lub oleje. Dotyczy szczególnie powłok olejnych, olejno-żywicznych i alkidowych, gdy zostaną nałożone na zbyt alkaliczne podłoże, np. świeży tynk wapienny lub cementowo-wapienny.
Na czym polega proces?
W środowisku zasadowym składniki olejowe spoiwa reagują z alkaliami. Powstają związki przypominające mydła, dlatego proces nazywa się zmydlaniem. Powłoka traci wtedy trwałość, przyczepność i odporność.
Typowe objawy
- lepkość lub miękkość powłoki,
- matowienie i przebarwienia,
- łuszczenie się farby,
- słaba przyczepność do podłoża,
- kredowanie lub rozpad warstwy malarskiej.
Najważniejsza przyczyna
Główną przyczyną zmydlania farby olejno-żywicznej na świeżym tynku wapiennym jest alkaliczny odczyn podłoża. Świeży tynk wapienny zawiera związki wapnia o silnie zasadowym charakterze. Dopóki tynk nie ulegnie karbonatyzacji i nie wyschnie, nie powinno się nakładać na niego powłok wrażliwych na alkalia.
Jak zapobiegać?
- nie malować świeżych tynków farbami olejnymi lub olejno-żywicznymi,
- odczekać wymagany czas sezonowania tynku,
- sprawdzić pH podłoża przed malowaniem,
- stosować farby odporne na alkaliczność lub odpowiednie warstwy gruntujące,
- usuwać wadliwe powłoki przed ponownym malowaniem.
W pytaniach egzaminacyjnych należy zapamiętać: zmydlanie powłoki olejno-żywicznej = reakcja z alkalicznym podłożem.