Niwelator
Słownik kwalifikacji BUD.25 - Organizacja, kontrola i sporządzanie kosztorysów robót wykończeniowych w budownictwie
Co to jest niwelator?
Niwelator to przyrząd geodezyjny służący do wyznaczania różnicy wysokości, czyli różnicy rzędnych punktów w terenie. Nie mierzy bezpośrednio wysokości punktu ani kątów poziomych i pionowych. Do pomiaru kątów służy teodolit lub tachimetr.
Do czego służy niwelator?
Niwelator wykorzystuje się m.in. do:
- przenoszenia wysokości z reperu na plac budowy,
- wyznaczania poziomów posadzek, fundamentów i stropów,
- kontroli spadków terenu, warstw podłogowych lub nawierzchni,
- sprawdzania różnic wysokości między punktami.
Zasada pomiaru
Pomiar niwelatorem wykonuje się zwykle z użyciem łaty niwelacyjnej. Odczytuje się wartości na łacie ustawionej kolejno na dwóch punktach. Różnica odczytów pozwala obliczyć różnicę rzędnych tych punktów.
Przykład zasady:
- odczyt na punkcie A: 1,250 m,
- odczyt na punkcie B: 1,850 m,
- różnica odczytów: 0,600 m.
Oznacza to, że punkty mają różne wysokości, a niwelator pozwala tę różnicę określić.
Ważne na egzaminie
W pytaniach egzaminacyjnych należy pamiętać: niwelator służy do bezpośredniego pomiaru różnicy rzędnych punktów, a nie do bezpośredniego pomiaru samych rzędnych lub wysokości punktów.