Co to jest szczelina dylatacyjna?
Szczelina dylatacyjna to celowo wykonana przerwa w konstrukcji budynku, która dzieli go na części mogące pracować niezależnie. Stosuje się ją po to, aby ograniczyć powstawanie rys i pęknięć spowodowanych odkształceniami konstrukcji.
W murach ceglanych dylatacje są szczególnie ważne, ponieważ cegła i zaprawa mogą pękać pod wpływem naprężeń wynikających z osiadania, zmian temperatury lub różnic konstrukcyjnych.
Kiedy wykonuje się dylatację?
Szczelinę dylatacyjną wykonuje się między innymi wtedy, gdy:
- budynek jest posadowiony na gruncie niejednorodnym, czyli takim, który może nierównomiernie osiadać,
- budynek ma różne poziomy posadowienia lub zróżnicowaną wysokość części konstrukcyjnych,
- długość budynku jest duża, np. przekracza około 60 m,
- występują znaczne różnice obciążeń między częściami budynku.
Kiedy dylatacja może nie być potrzebna?
W pytaniach egzaminacyjnych często przyjmuje się, że nie ma potrzeby wykonywania szczeliny dylatacyjnej w ceglanym murze, jeżeli budynek jest usytuowany na gruncie jednorodnym. Taki grunt zapewnia bardziej równomierne osiadanie obiektu, więc ryzyko pękania muru jest mniejsze.
Najważniejsza zasada egzaminacyjna
Jeżeli w odpowiedziach pojawiają się warunki takie jak: grunt niejednorodny, różne poziomy budynku lub długość powyżej 60 m, są to sytuacje przemawiające za wykonaniem dylatacji. Grunt jednorodny jest warunkiem, przy którym dylatacja może nie być wymagana.