Formaty arkuszy rysunkowych
Słownik kwalifikacji BUD.34 - Planowanie i wykonywanie poszczególnych etapów wykończenia wnętrz
Format arkusza rysunkowego to znormalizowany wymiar kartki, na której wykonuje się rysunek techniczny. W rysunku technicznym, także budowlanym, stosuje się formaty szeregu A według normy PN-EN ISO 5457 - od A0 (841 × 1189 mm) do A4 (210 × 297 mm).
Wymiary formatów A
| Format | Wymiary [mm] | Powierzchnia |
|---|---|---|
| A0 | 841 × 1189 | 1 m² |
| A1 | 594 × 841 | 0,5 m² |
| A2 | 420 × 594 | 0,25 m² |
| A3 | 297 × 420 | 0,125 m² |
| A4 | 210 × 297 | 0,0625 m² |
Jak powstają kolejne formaty
Podstawą jest A0 o powierzchni 1 m². Każdy kolejny format powstaje przez przecięcie poprzedniego na pół wzdłuż dłuższego boku: dłuższy bok mniejszego formatu jest równy krótszemu bokowi większego. Dlatego z jednego A0 są dwa A1, cztery A2, osiem A3 i szesnaście A4.
Stosunek boków każdego formatu wynosi w przybliżeniu ( 1 : \sqrt{2} ) (ok. 1 : 1,41) - dzięki temu po przecięciu na pół proporcje się nie zmieniają.
Obok szeregu A istnieje szereg B (np. B1 = 707 × 1000 mm), ale w rysunku technicznym arkuszy B się nie używa - na egzaminie pojawia się tylko jako błędna odpowiedź.
Formaty wydłużone
Gdy rysunek jest długi i wąski (np. rozwinięcie elewacji, przekrój podłużny), stosuje się formaty wydłużone: dłuższy bok formatu podstawowego zostaje, a krótszy mnoży się przez 3, 4 lub 5. Na przykład A4 × 3 ma wymiary 297 × 630 mm (3 × 210 mm), a A3 × 3 - 420 × 891 mm (3 × 297 mm).
Ramka i tabliczka rysunkowa
- Rysunek otacza ramka; między nią a krawędzią arkusza zostawia się margines - szerszy z lewej strony (do wpięcia lub zszycia dokumentacji).
- W prawym dolnym rogu pola rysunku umieszcza się tabliczkę rysunkową (tabelkę): nazwę obiektu i rysunku, skalę, numer rysunku, datę, nazwiska i podpisy autorów, nazwę firmy.
- Tabliczka ma być czytelna po złożeniu arkusza - dlatego jest zawsze w tym samym miejscu.
Składanie arkuszy
Większe arkusze składa się do formatu A4, tak aby tabliczka rysunkowa znalazła się na wierzchu, a arkusz dało się wpiąć do teczki z dokumentacją.
Dobór formatu
Format dobiera się do wielkości rysunku w przyjętej skali i liczby rzutów. Rzuty kondygnacji, przekroje i elewacje budynków mieszczą się zwykle na A1-A2, rysunki szczegółów i zestawienia - na A3-A4. Lepiej zmniejszyć skalę lub podzielić rysunek, niż zostawić wymiary nieczytelne.
Na egzaminie
- Rysunek wykonano na arkuszu 841 × 1189 mm. Jaki to format? - A0.
- Wymiary arkusza A2 według PN-EN ISO 5457: - 420 × 594 mm.
Szybka metoda: zapamiętaj A4 = 210 × 297 mm. W formacie o stopień większym krótszym bokiem jest dłuższy bok mniejszego, a dłuższy bok to dwukrotność krótszego boku mniejszego formatu: A3 = 297 × 420, A2 = 420 × 594, A1 = 594 × 841, A0 = 841 × 1189.