Rzut izometryczny
Słownik kwalifikacji BUD.34 - Planowanie i wykonywanie poszczególnych etapów wykończenia wnętrz
Rzut izometryczny (izometria) to rodzaj rzutu aksonometrycznego, w którym trzy osie układu - szerokość, głębokość i wysokość - są nachylone do siebie pod jednakowymi kątami 120°, a wymiary na wszystkich osiach odkłada się w tej samej skali. Dzięki temu na jednym płaskim rysunku widać przedmiot przestrzennie, z trzech stron naraz. Ten sam rysunek nazywa się też widokiem izometrycznym albo rysunkiem izometrycznym.
Cechy rzutu izometrycznego
- trzy osie są równorzędne, kąty między nimi wynoszą 120°,
- oś wysokości jest pionowa, a dwie pozostałe są nachylone do poziomu pod kątem 30°,
- na wszystkich trzech osiach stosuje się jednakowy współczynnik - w rysunku technicznym zwykle 1:1 (bez skracania),
- krawędzie równoległe na przedmiocie pozostają równoległe na rysunku,
- okrąg leżący na ścianie przedmiotu rysuje się jako elipsę.
Nazwa pochodzi od greckiego isos - „równy” i metron - „miara”: wszystkie osie mierzy się jednakowo.
Jak narysować rzut izometryczny krok po kroku
- Narysuj pionową oś wysokości.
- Z jej dolnego punktu poprowadź dwie osie pod kątem 30° do poziomu - w lewo i w prawo (ekierka 30°/60°).
- Odłóż na osiach wymiary przedmiotu (szerokość, głębokość, wysokość) w tej samej skali.
- Zbuduj prostopadłościan obrysowujący bryłę - wszystkie jego krawędzie są równoległe do osi.
- Wytnij z niego kształt przedmiotu, a krawędzie widoczne pogrub. Krawędzi niewidocznych zwykle się nie rysuje.
Wymiary można mierzyć tylko wzdłuż kierunków równoległych do osi. Ukośnych krawędzi przedmiotu nie odmierza się linijką - wyznacza się je, łącząc punkty odłożone na osiach.
Izometria a inne rzuty
| Izometria | Dimetria | Rzuty prostokątne | |
|---|---|---|---|
| Liczba rysunków | jeden, przestrzenny | jeden, przestrzenny | kilka osobnych widoków (z przodu, z góry, z boku) |
| Skala na osiach | jednakowa na trzech osiach | na jednej osi skrócona (zwykle o połowę) | prawdziwe wymiary w każdym widoku |
| Do czego | poglądowe pokazanie bryły i detalu | jak izometria, gdy ważniejszy jest jeden widok | dokumentacja wykonawcza, wymiarowanie |
Rzut izometryczny dobrze pokazuje kształt, ale nie zastępuje rzutów prostokątnych w dokumentacji - na nich wymiary i kąty odczytuje się bez zniekształceń.
Zastosowanie w budownictwie i wykończeniu wnętrz
Izometrię stosuje się wszędzie tam, gdzie trzeba pokazać przestrzenny układ elementów w czytelny sposób:
- elementy zabudowy, meble, wnęki, podesty, obudowy z płyt g-k,
- detale budowlane i połączenia elementów,
- schematy instalacji (np. rozwinięcia instalacji wodnej i kanalizacyjnej rysuje się często w aksonometrii),
- rysunki poglądowe w instrukcjach montażu.
Typowe pomyłki
- Pomylenie izometrii z dimetrią - w dimetrii jedna oś jest skrócona, w izometrii żadna.
- Odmierzanie wymiaru wzdłuż ukośnej krawędzi zamiast wzdłuż osi.
- Rysowanie osi pod kątem 45° zamiast 30° do poziomu.
Na egzaminie
Jeśli w pytaniu pojawia się opis: trzy osie, kąty 120° między osiami i jednakowa skala na każdej osi, chodzi o rzut izometryczny. Gdy jedna oś jest skrócona o połowę - to dimetria. Gdy przedmiot pokazano na kilku osobnych widokach - to rzuty prostokątne.