Dołowanie mas ceramicznych
Słownik kwalifikacji CES.01 - Eksploatacja maszyn i urządzeń przemysłu ceramicznego
Dołowanie to proces sezonowania wilgotnej masy ceramicznej, najczęściej glinianej, przez pewien czas w dołach, zbiornikach lub specjalnych magazynach. Stosuje się je m.in. przy produkcji ceramiki budowlanej, np. cegieł i dachówek.
Cel dołowania
Głównym celem dołowania jest zwiększenie plastyczności masy ceramicznej. Masa po dołowaniu łatwiej się formuje, jest bardziej jednorodna i mniej podatna na pękanie podczas kształtowania.
Podczas dołowania zachodzą korzystne zmiany:
- wyrównuje się wilgotność w całej objętości masy,
- cząstki ilaste lepiej wiążą wodę,
- masa staje się bardziej spoista i urabialna,
- poprawia się jednorodność surowca,
- mogą zachodzić powolne procesy fizykochemiczne i biologiczne poprawiające właściwości technologiczne.
Znaczenie w ceramice budowlanej
W ceramice budowlanej masa musi mieć odpowiednią plastyczność, aby można ją było formować metodą plastyczną, np. przez wytłaczanie. Zbyt mała plastyczność powoduje trudności w formowaniu, rozwarstwienia, nierówne krawędzie oraz większe ryzyko wad suszarnianych.
Czego nie mylić z dołowaniem?
- Odżelazianie usuwa lub ogranicza związki żelaza, ale nie służy bezpośrednio zwiększaniu plastyczności.
- Odwadnianie zmniejsza zawartość wody, przez co zwykle ogranicza plastyczność masy.
- Wietrzenie dotyczy głównie naturalnego oddziaływania czynników atmosferycznych na surowiec, a nie sezonowania przygotowanej masy.
Zapamiętaj
Jeżeli pytanie dotyczy zwiększania plastyczności mas do produkcji ceramiki budowlanej, właściwą odpowiedzią jest najczęściej dołowanie.