Kaoliny
Słownik kwalifikacji CES.01 - Eksploatacja maszyn i urządzeń przemysłu ceramicznego
Kaoliny to podstawowe surowce ilaste stosowane w produkcji porcelany. W recepturach roboczych mas porcelanowych występują właśnie w postaci kaolinów, a nie ogólnie glin, iłów czy łupków.
Czym jest kaolin?
Kaolin to surowiec mineralny bogaty w kaolinit, czyli minerał ilasty o składzie zbliżonym do uwodnionego glinokrzemianu glinu. Ma zwykle jasną barwę, wysoką czystość i dobrą ogniotrwałość, dlatego jest szczególnie przydatny w ceramice szlachetnej.
Rola kaolinu w masie porcelanowej
Kaolin w masie porcelanowej pełni kilka ważnych funkcji:
- nadaje masie plastyczność, umożliwiając formowanie,
- zwiększa zawartość tlenku glinu w masie,
- wpływa na białość wypalonego wyrobu,
- poprawia ogniotrwałość czerepu,
- uczestniczy w tworzeniu struktury porcelany podczas wypalania.
Dlaczego nie gliny, iły ani łupki?
W produkcji porcelany wymagana jest wysoka czystość surowców i jasna barwa po wypaleniu. Zwykłe gliny, iły lub łupki mogą zawierać więcej domieszek, np. związków żelaza, które pogarszają białość i jakość porcelany. Dlatego w recepturach porcelanowych stosuje się wyselekcjonowane kaoliny.
Zapamiętaj
W pytaniach egzaminacyjnych dotyczących receptur mas porcelanowych surowce ilaste należy kojarzyć przede wszystkim z kaolinami. To one są charakterystycznym składnikiem mas porcelanowych obok surowców kwarcowych i skaleniowych.