Odciskanie stempla w ceramice
Słownik kwalifikacji CES.01 - Eksploatacja maszyn i urządzeń przemysłu ceramicznego
Odciskanie stempla to technika zdobienia wyrobów ceramicznych polegająca na wykonywaniu powtarzalnego wzoru przez dociskanie stempla do powierzchni plastycznej masy ceramicznej. Stempel może być wykonany z drewna, gipsu, metalu, tworzywa lub wypalonej ceramiki.
Kiedy wykonuje się odciskanie?
Odciskanie wykonuje się najczęściej wtedy, gdy masa jest jeszcze wilgotna i plastyczna, ale na tyle stabilna, aby nie ulegała nadmiernemu odkształceniu. Zbyt miękka masa może się deformować, a zbyt sucha może pękać lub nie przyjmować wyraźnego wzoru.
Zastosowanie
Technika ta jest stosowana m.in. do:
- zdobienia mis, talerzy, kafli i naczyń formowanych ręcznie,
- wykonywania ornamentów geometrycznych lub roślinnych,
- nanoszenia znaków warsztatowych, sygnatur i numerów,
- tworzenia faktury na powierzchni wyrobu.
Odciskanie na formie
W przypadku misy modelowanej na formie stempel dociska się do powierzchni masy znajdującej się na podłożu formującym. Forma nadaje naczyniu kształt, a stempel wykonuje dekorację lub znak. Ważne jest równomierne podparcie wyrobu, aby nie spowodować zapadnięcia lub zniekształcenia ścianek.
Jak rozpoznać tę czynność na ilustracji?
Charakterystyczne cechy to:
- dłoń trzymająca niewielki klocek lub stempel,
- widoczne powtarzalne odciski na powierzchni naczynia,
- brak gąbki, narzędzi do czyszczenia lub doklejanych elementów,
- praca wykonywana przed suszeniem i wypalaniem.
Odciskanie stempla należy odróżniać od wygładzania gąbką, czyszczenia powierzchni oraz doklejania ozdób, ponieważ w tej technice wzór powstaje przez wgniecenie narzędzia w masę ceramiczną.