Pytania pomocnicze - CES.01

Służy do równomiernego podawania surowców do dalszych urządzeń przeróbczych. Może podawać jednocześnie kilka rodzajów surowców.

Ma konstrukcję skrzyniową, często z możliwością zasypywania różnych surowców do oddzielnych części zasobnika. Mechanizm podający przekazuje je dalej w sposób ciągły.

Mogą to być m.in. kruszarki, walce, gniotowniki, młyny, mieszarki i inne urządzenia do przeróbki surowców ceramicznych.

Podajnik talerzowy zwykle dozuje jeden materiał z zasobnika. Zasilacz skrzyniowy jest przeznaczony do podawania większej ilości materiału i może obsługiwać kilka surowców jednocześnie.

Pozwala kontrolować ilość surowca kierowanego do urządzeń przeróbczych. Dzięki temu można utrzymać równomierne zasilanie linii technologicznej.

Zapewnia stabilny skład masy ceramicznej i prawidłową pracę urządzeń. Nierównomierne zasilanie może powodować wahania jakości produktu.

Służy do mieszania ciekłych lub półciekłych zawiesin, zwłaszcza masy lejnej. Zapewnia równomierne rozprowadzenie składników w wodzie.

Mieszanie zapobiega rozwarstwianiu się zawiesiny i osiadaniu cząstek stałych. Dzięki temu masa ma jednolity skład i odpowiednie właściwości odlewnicze.

Mieszadło śmigłowe miesza zawiesiny ciekłe, natomiast gniotownik suchy służy do zgniatania i rozdrabniania materiałów suchych lub półsuchych.

Powinna być jednorodna, płynna, bez grudek i bez nadmiernego napowietrzenia. Musi mieć odpowiednią zawartość wody oraz stabilną zawiesinę cząstek.

Może powodować nadmierne napowietrzenie masy, co pogarsza jakość odlewów. Pęcherzyki powietrza mogą prowadzić do wad wyrobów ceramicznych.

Masa lejna jest stosowana głównie w odlewaniu wyrobów ceramicznych w formach, najczęściej gipsowych. Umożliwia wykonywanie kształtów trudnych do uzyskania innymi metodami.

Służy do intensywnego mieszania mas sypkich oraz jednoczesnego ich nawilżania. Pozwala uzyskać jednorodną mieszankę o wymaganej wilgotności.

Mieszadło śmigłowe stosuje się głównie do mieszania cieczy, zawiesin lub mas płynnych, np. barbotyn. Nie jest przeznaczone wyłącznie do mieszania i nawilżania mas sypkich.

Masy sypkie mają postać proszku lub granulatu i wymagają często równomiernego zwilżenia. Masy lejne są płynne lub półpłynne i miesza się je głównie w celu utrzymania zawiesiny oraz jednorodności.

Nawilżanie nadaje masie odpowiednią wilgotność technologiczną, poprawia jej zagęszczalność, plastyczność lub zdolność do formowania. Ważne jest równomierne rozprowadzenie wody.

Nierównomierna wilgotność może powodować wady formowania, różnice zagęszczenia i pękanie wyrobów podczas suszenia lub wypalania. Jednorodna wilgotność poprawia jakość półwyrobu.

Warto kojarzyć je z hasłem: „sypkie + woda = Eirich”. To urządzenie służy do intensywnego mieszania suchych składników z równoczesnym nawilżaniem.

Masę składnika oblicza się ze wzoru: masa całkowita × procent / 100. Dla 10 kg i 50% będzie to 10 × 50 / 100 = 5 kg.

Oznacza to, że surowiec stanowi połowę całej masy. W masie 10 kg połowa wynosi 5 kg.

2 kg z 10 kg to 20%, ponieważ 2 / 10 × 100% = 20%.

Pozwala to szybko wykryć błędy rachunkowe lub błędy w kluczu odpowiedzi. Na przykład 50% zawsze musi oznaczać połowę całości.

Suma udziałów procentowych obu składników powinna wynosić 100%. Suma ich mas po przeliczeniu powinna dawać masę całkowitą mieszanki.

Należy oprzeć się na poprawnym obliczeniu i rozpoznać możliwy błąd w zadaniu lub kluczu. W tym przypadku 50% z 10 kg to 5 kg, a nie 2 kg.

Liczbę kilogramów należy pomnożyć przez 1000. Na przykład 0,9 kg to 0,9 × 1000 = 900 g.

Niewłaściwa ilość składnika może zmienić kolor, plastyczność, skurczliwość lub inne właściwości masy ceramicznej. Szczególnie dokładnie odważa się dodatki, barwniki i topniki.

Oznacza to, że maksymalna masa, którą można bezpiecznie odważyć na tej wadze, wynosi 1000 g, czyli 1 kg. Nie należy przekraczać tej wartości.

Tak, ponieważ 0,9 kg to 900 g, a 900 g jest mniejsze niż maksymalna nośność wagi wynosząca 1000 g.

Najpierw należy zapisać podstawowe przeliczenie, np. 1 kg = 1000 g, a następnie wykonać działanie. Warto też sprawdzić, czy wynik mieści się w zakresie pracy używanej wagi.

Kaolin nadaje masie plastyczność, zwiększa ogniotrwałość i wpływa na białość wypalonego wyrobu. Jest jednym z podstawowych składników mas porcelanowych.

Kaoliny są czystsze, jaśniejsze i zawierają mniej szkodliwych domieszek, np. związków żelaza. Dzięki temu pozwalają uzyskać biały i szlachetny czerep porcelanowy.

Typowa masa porcelanowa zawiera surowce ilaste, najczęściej kaoliny, surowce kwarcowe oraz surowce skaleniowe. Każda grupa odpowiada za inne właściwości masy i wyrobu po wypaleniu.

Surowce ilaste to drobnoziarniste surowce mineralne zawierające minerały ilaste. W masach ceramicznych odpowiadają głównie za plastyczność i zdolność formowania.

Związki żelaza mogą powodować przebarwienia czerepu po wypaleniu. W porcelanie, gdzie ważna jest białość, są one szczególnie niepożądane.

Najpierw przygotowuje się młyn, następnie odważa surowce według receptury, zasypuje je do młyna i mieli z wodą. Na końcu zawiesinę szkliwa oczyszcza się, między innymi przez odżelazienie.

Odżelazienie wykonuje się po zmieleniu, ponieważ dopiero wtedy powstaje jednorodna zawiesina szkliwa, z której można skutecznie usunąć zanieczyszczenia żelaziste.

Polega na usuwaniu cząstek żelaza i zanieczyszczeń ferromagnetycznych, najczęściej za pomocą separatorów magnetycznych. Zapobiega to wadom barwy i plamom na wypalonym szkliwie.

Młyn kulowy rozdrabnia i miesza surowce szkliwne z wodą, tworząc zawiesinę o wymaganym uziarnieniu i jednorodności.

Dokładne odważenie zapewnia właściwy skład chemiczny szkliwa, a tym samym odpowiednią temperaturę topnienia, barwę, połysk i przyczepność do czerepu.

Zanieczyszczenia żelaziste mogą powodować przebarwienia, ciemne punkty, smugi oraz obniżenie jakości powierzchni wyrobu ceramicznego.

Polega na sprawdzeniu, czy w szkliwie nie ma zbyt grubych cząstek. Najczęściej wykonuje się ją przez przesianie próbki przez sito o określonym wymiarze oczka.

Gotowe szkliwa porcelanowe kontroluje się na sicie o oczku 0,06 mm. Jest to wartość typowa do zapamiętania na egzamin.

Mogą powodować wady powierzchni, takie jak chropowatość, grudki, nakłucia, smugi lub nierównomierne krycie. W porcelanie szczególnie ważna jest gładka i estetyczna powierzchnia.

Może świadczyć o niedostatecznym przemiale składników, obecności zanieczyszczeń lub złym przygotowaniu zawiesiny szkliwnej. Takie szkliwo może wymagać dodatkowej obróbki.

Można je dodatkowo mielić, przesiać lub usunąć zanieczyszczenia. Celem jest uzyskanie jednorodnej zawiesiny bez zbyt grubych cząstek.

Porcelana jest wyrobem wymagającym wysokiej jakości powierzchni. Nawet niewielkie zanieczyszczenia lub grubsze cząstki mogą być widoczne po wypaleniu.

Duża płynność umożliwia łatwe wypełnienie formy gipsowej i dokładne odwzorowanie kształtu wyrobu. Zbyt mała płynność utrudnia odlewanie i może powodować wady odlewu.

Nadmiar wody wydłuża suszenie, zwiększa skurcz i ryzyko pękania wyrobów. Masa powinna być płynna nie dzięki dużej ilości wody, lecz dzięki odpowiedniemu upłynnieniu.

Upłynniacze zmniejszają lepkość masy i poprawiają jej płynność bez konieczności dodawania dużej ilości wody. Dzięki temu masa lepiej nadaje się do odlewania.

Płynność oznacza zdolność masy do swobodnego rozpływania się i wypełniania formy. Lepkość jest oporem stawianym podczas przepływu; im większa lepkość, tym gorsza płynność.

Może powodować dłuższy czas tworzenia czerepu, większy skurcz suszenia, deformacje oraz pęknięcia. Obniża też efektywność procesu odlewania.

Duża lepkość oznacza, że masa słabo płynie, więc trudniej wypełnia formę. Masa lejna powinna mieć niską lepkość, czyli dobrą płynność.

Bez mieszania cząstki surowców ceramicznych mogą opadać na dno, a masa ulega rozwarstwieniu. Powoduje to zmianę konsystencji i nierówną jakość odlewów.

Utrzymuje jednorodność masy w całej objętości zbiornika. Zapobiega osadzaniu się składników stałych i pomaga zachować właściwą lepkość.

Zależy głównie od zawartości wody, ilości składników stałych, stopnia rozdrobnienia surowców oraz dodatków upłynniających. Ważny jest także czas i sposób mieszania.

Zbyt gęsta masa może źle wypełniać formę i powodować wady powierzchni wyrobu. Może też utrudniać odlewanie i wydłużać proces technologiczny.

Zbyt rzadka masa zawiera nadmiar wody, co może osłabiać czerep i wydłużać czas tworzenia ścianki w formie. Może też zwiększać skurcz i ryzyko wad suszarniczych.

Masa lejna ma postać płynnej zawiesiny i służy do odlewania w formach. Masa plastyczna jest bardziej zwarta i podatna na kształtowanie mechaniczne, np. przez toczenie lub prasowanie.

Mieszadło zetowe jest typowe raczej dla mas gęstych i plastycznych, gdzie potrzebne jest ugniatanie. Masa lejna wymaga utrzymania płynnej, jednorodnej zawiesiny, dlatego właściwsze jest mieszadło planetarne.