Upłynniacze w masach ceramicznych
Słownik kwalifikacji CES.01 - Eksploatacja maszyn i urządzeń przemysłu ceramicznego
Czym są upłynniacze w masach ceramicznych?
Upłynniacze to dodatki wprowadzane do mas ceramicznych w celu poprawy ich płynności bez konieczności dodawania dużej ilości wody. Dzięki nim masa może łatwo przepływać i wypełniać formę, zachowując odpowiednie stężenie fazy stałej.
W pytaniach egzaminacyjnych ważne jest skojarzenie: masa ceramiczna zawierająca upłynniacze organiczne lub nieorganiczne to masa lejna.
Po co stosuje się upłynniacze?
Upłynniacze umożliwiają przygotowanie masy o właściwościach odpowiednich do odlewania, szczególnie w formach gipsowych. Ich zadaniem jest:
- zmniejszenie lepkości masy,
- poprawa płynności zawiesiny ceramicznej,
- ograniczenie ilości wody zarobowej,
- ułatwienie zalewania form,
- stabilizacja zawiesiny surowców ceramicznych.
Rodzaje upłynniaczy
W ceramice stosuje się upłynniacze:
- nieorganiczne, np. elektrolity, krzemiany, fosforany, węglany,
- organiczne, np. związki polimerowe lub środki dyspergujące stosowane w specjalnych masach lejnych.
Znaczenie egzaminacyjne
Jeżeli w treści pytania pojawiają się określenia: upłynniacze, masa płynna, odlewanie, zawiesina ceramiczna, należy kojarzyć je z masą lejną, a nie z masą sypką, plastyczną ani półplastyczną.
Masa lejna ma konsystencję umożliwiającą wlewanie do formy, natomiast masa plastyczna służy głównie do formowania przez ugniatanie, toczenie, prasowanie plastyczne lub wytłaczanie.