Woda kapilarna w masach ceramicznych
Słownik kwalifikacji CES.01 - Eksploatacja maszyn i urządzeń przemysłu ceramicznego
Woda kapilarna to woda znajdująca się w bardzo drobnych szczelinach i porach między ziarnami surowców lub mas ceramicznych. Jest utrzymywana w tych przestrzeniach dzięki zjawisku kapilarności, czyli zdolności cieczy do przemieszczania się i utrzymywania w wąskich kanalikach.
W pytaniach egzaminacyjnych najważniejsze skojarzenie brzmi: woda wypełniająca szczeliny między ziarnami = woda kapilarna.
Znaczenie w ceramice
Woda kapilarna wpływa na właściwości technologiczne masy ceramicznej, szczególnie na:
- plastyczność masy,
- podatność na formowanie,
- przebieg suszenia,
- skurcz suszenia,
- ryzyko pęknięć i odkształceń wyrobów.
Podczas suszenia woda kapilarna jest usuwana stopniowo. Jej ubytek powoduje zbliżanie się ziaren do siebie, dlatego często towarzyszy temu skurcz suszenia.
Różnica między rodzajami wody
W masach ceramicznych można spotkać różne formy wody:
- woda kapilarna – znajduje się w porach i szczelinach między ziarnami,
- woda adsorpcyjna – jest związana na powierzchni cząstek surowca,
- woda międzypakietowa – występuje między pakietami minerałów ilastych,
- woda swobodna – nie jest silnie związana ze strukturą masy i może być łatwiej usuwana.
Zapamiętaj
Jeżeli w treści zadania pojawia się informacja o wodzie wypełniającej szczeliny, kanaliki lub pory między ziarnami, poprawną odpowiedzią jest zwykle woda kapilarna.