Co to jest odprężanie szkła?
Odprężanie szkła to kontrolowane ogrzewanie, wygrzewanie i chłodzenie wyrobu szklanego w celu usunięcia lub zmniejszenia naprężeń wewnętrznych powstałych podczas formowania i stygnięcia. Proces jest szczególnie ważny dla butelek, słoików, szkła gospodarczego i technicznego.
Dlaczego szkło trzeba odprężać?
Po uformowaniu powierzchnia wyrobu stygnie szybciej niż jego wnętrze. Powoduje to różnice skurczu i powstawanie naprężeń. Jeśli są zbyt duże, wyrób może:
- pęknąć samoczynnie po pewnym czasie,
- pęknąć przy niewielkim uderzeniu,
- nie wytrzymać zmian temperatury,
- nie spełnić wymagań jakościowych.
Reżim odprężania
Reżim odprężania to przebieg temperatury w czasie lub wzdłuż długości odprężarki. Obejmuje zwykle:
1. Dogrzanie wyrobu do temperatury odprężania.
2. Wygrzewanie w zakresie temperatur, w którym naprężenia mogą się wyrównać.
3. Kontrolowane chłodzenie do temperatury bezpiecznej dla wyrobu.
Zbyt szybkie chłodzenie powoduje ponowne powstawanie naprężeń, dlatego czas i temperatura muszą być dobrane do rodzaju szkła, grubości ścianek oraz kształtu wyrobu.
Przykład egzaminacyjny
Jeżeli wykres podaje całkowity czas odprężania, a na osi poziomej długość tunelu odprężarki, można obliczyć szybkość przesuwu taśmy. Wyrób musi przebywać w tunelu tak długo, jak wymaga tego reżim.