Odszklenie to wada masy szklanej polegająca na miejscowej krystalizacji szkła, czyli przejściu części masy ze stanu bezpostaciowego w stan krystaliczny. W gotowym wyrobie może być widoczne jako mleczne, matowe, ziarniste lub smugowate zmętnienia, czasem przypominające skupiska drobnych igieł albo kryształów.
Jak rozpoznać odszklenie?
Odszklenie nie jest zwykłą smugą barwną ani pasmem wynikającym tylko z niejednorodności masy. Charakterystyczne jest to, że wada ma strukturę krystaliczną i zwykle pogarsza przezroczystość oraz estetykę szkła. Na ilustracjach egzaminacyjnych odszklenie często przedstawia się jako ciemniejsze, nieregularne, włókniste lub iglaste układy w masie szklanej.
Przyczyny powstawania
Do najczęstszych przyczyn odszklenia należą:
- zbyt długie przetrzymywanie masy w zakresie temperatur sprzyjających krystalizacji,
- zbyt niska temperatura topienia lub formowania,
- nieprawidłowy skład chemiczny szkła,
- zanieczyszczenia masy szklanej,
- kontakt masy z materiałami ogniotrwałymi,
- zastoiny masy w piecu lub kanałach zasilających.
Skutki w wyrobie
Odszklenie obniża jakość szkła, ponieważ powoduje zmętnienia, pogarsza wygląd, może zmniejszać wytrzymałość mechaniczną i dyskwalifikować wyrób użytkowy lub dekoracyjny.
Zapobieganie
Aby ograniczyć ryzyko odszklenia, należy utrzymywać właściwy reżim temperaturowy, zapewnić dobre wymieszanie i ujednorodnienie masy, unikać zastoin oraz stosować prawidłowo dobrany skład zestawu szklarskiego.