Owalność to wada kształtu polegająca na tym, że wyrób, który powinien mieć przekrój kołowy, przyjmuje kształt zbliżony do elipsy. Dotyczy to m.in. okrągłych naczyń formowanych ręcznie w formach z obracaniem.
Przyczyna przy formowaniu ręcznym z obracaniem
W przypadku naczyń okrągłych formowanych ręcznie z obracaniem częstą przyczyną owalności jest przedwczesne wyjęcie wyrobu z formy. Szkło nie zdąży wtedy dostatecznie zesztywnieć i utrwalić kształtu nadanego przez formę. Miękki wyrób może odkształcić się pod wpływem własnego ciężaru, nacisku narzędzi lub nierównomiernego stygnięcia.
Dlaczego forma jest ważna?
Forma stabilizuje kształt wyrobu w czasie, gdy szkło przechodzi ze stanu plastycznego w bardziej sztywny. Zbyt krótki czas przebywania w formie powoduje, że przekrój okrągły nie zostaje utrwalony.
Jak ograniczać owalność?
- nie wyjmować wyrobu z formy zbyt wcześnie,
- utrzymywać prawidłowy rytm pracy przy formowaniu,
- zapewnić równomierne obracanie wyrobu w formie,
- kontrolować temperaturę masy szklanej,
- stosować właściwie przygotowaną i nagrzaną formę.
Ważne rozróżnienie egzaminacyjne
Złe rozłożenie masy szklanej, niewłaściwe przygotowanie porcji lub nierównomierne smarowanie formy mogą powodować inne wady, ale dla owalności okrągłych naczyń formowanych ręcznie z obracaniem typową odpowiedzią jest przedwczesne wyjęcie wyrobu z formy.