Piec odprężający, nazywany też odprężarką, służy do usuwania naprężeń wewnętrznych powstałych w wyrobach szklanych podczas formowania i stygnięcia. W egzaminach często rozpoznaje się go po postaci długiego tunelu lub komory z taśmą transportową, przez którą przechodzą wyroby.
Zasada działania
Wyrób szklany po uformowaniu jest jeszcze gorący, ale jego powierzchnia i wnętrze stygną z różną szybkością. Powoduje to naprężenia, które mogą prowadzić do pękania, obniżenia wytrzymałości albo samoczynnego zniszczenia wyrobu.
W piecu odprężającym szkło:
- jest podgrzewane lub utrzymywane w odpowiedniej temperaturze odprężania,
- przebywa przez określony czas w strefie wygrzewania,
- następnie jest powoli i kontrolowanie chłodzone.
Budowa typowego pieca odprężającego
Najczęściej spotykana odprężarka ma budowę tunelową. Składa się z:
- izolowanej komory lub tunelu grzewczego,
- taśmy transportowej lub rolek,
- stref grzania i chłodzenia,
- palników gazowych albo grzałek elektrycznych,
- wentylatorów wymuszających obieg powietrza,
- układu regulacji temperatury i prędkości przesuwu taśmy.
Jak odróżnić od innych pieców?
Piec odprężający nie służy do topienia zestawu szklarskiego. Nie ma wanny z masą szklaną ani zasypu surowców. Różni się też od pieca hartowniczego, ponieważ nie powoduje gwałtownego chłodzenia szkła, lecz chłodzenie powolne i kontrolowane.
Znaczenie w produkcji
Prawidłowe odprężenie zwiększa trwałość wyrobów szklanych i ogranicza liczbę braków. Jest szczególnie ważne przy produkcji butelek, słoików, szkła gospodarczego, technicznego i opakowaniowego.