Polarymetr

Słownik kwalifikacji CES.02 - Eksploatacja maszyn i urządzeń przemysłu szklarskiego

Co to jest polarymetr?

Polarymetr to urządzenie optyczne wykorzystywane m.in. do oceny naprężeń w wyrobach szklanych. Działa z użyciem światła spolaryzowanego, które przechodząc przez szkło z naprężeniami, ulega charakterystycznym zmianom.

W praktyce szklarskiej polarymetr pozwala sprawdzić, czy wyrób został prawidłowo odprężony po formowaniu i chłodzeniu. Zbyt duże naprężenia wewnętrzne mogą powodować pękanie szkła podczas dalszej obróbki, transportu albo użytkowania.

Zasada działania

Szkło pozbawione istotnych naprężeń przepuszcza światło spolaryzowane w sposób równomierny. Jeżeli w wyrobie występują naprężenia, pojawiają się efekty optyczne, np. barwne pasma, smugi lub różnice jasności. Na tej podstawie operator ocenia rozkład i wielkość naprężeń.

Zastosowanie w przemyśle szklarskim

Polarymetr stosuje się do kontroli jakości m.in.:
- butelek i słoików,
- szkła gospodarczego,
- wyrobów prasowanych i dmuchanych,
- elementów szklanych wymagających dużej odporności mechanicznej.

Ważne rozróżnienie egzaminacyjne

Do oceny naprężeń w szkle służy polarymetr. Nie należy mylić go z:
- manometrem – mierzy ciśnienie,
- wiskozymetrem – mierzy lepkość,
- pirometrem – mierzy temperaturę bezdotykowo.

W pytaniach egzaminacyjnych dotyczących naprężeń w wyrobach szklanych poprawną odpowiedzią jest więc najczęściej polarymetr.