Rozwalcowanie masy szklanej to czynność wykonywana w ręcznym formowaniu szkła bezpośrednio po nabraniu masy szklanej na piszczel. Polega na toczeniu porcji gorącego szkła po stalowej płytce, zwanej często płytą lub stołem do rozwalcowywania.
Cel rozwalcowania
Rozwalcowanie nie służy jeszcze do ostatecznego nadania kształtu wyrobowi. Jego zadaniem jest przygotowanie masy do dalszego formowania. Dzięki tej czynności:
- masa szklana zostaje równomiernie rozłożona wokół końca piszczeli,
- wyrównuje się powierzchnia porcji szkła,
- szkło uzyskuje bardziej regularny, osiowy kształt,
- zewnętrzna warstwa masy lekko się ochładza i stabilizuje,
- łatwiejsze staje się późniejsze wstępne rozdmuchanie bańki.
Kolejność w procesie ręcznym
Typowy początek formowania bańki szklanej przebiega następująco:
- nabranie masy szklanej na piszczel,
- rozwalcowanie masy na stalowej płytce,
- wstępne rozdmuchanie bańki,
- dalsze kształtowanie,
- ostateczne rozdmuchanie i wykończenie wyrobu.
W pytaniach egzaminacyjnych ważne jest słowo „bezpośrednio”. Po nabraniu masy na piszczel nie wykonuje się od razu rozdmuchiwania ani nadawania ostatecznego kształtu. Najpierw należy masę uporządkować i wycentrować przez rozwalcowanie.
Na co trzeba uważać?
Podczas rozwalcowywania piszczel powinna być stale obracana. Zatrzymanie obrotu może spowodować nierównomierne rozłożenie szkła, spłaszczenie porcji lub przesunięcie masy względem osi piszczeli. Stalowa płytka powinna być czysta, aby nie wprowadzać zanieczyszczeń do powierzchni szkła.