Wyjmowanie wyrobu z formy to końcowy etap ręcznego formowania szkła, w którym ukształtowany, jeszcze gorący wyrób zostaje oddzielony od formy. Czynność ta wymaga dużej ostrożności, ponieważ szkło w tym momencie może być nadal podatne na odkształcenia.
Znaczenie dla jakości wyrobu
Nieprawidłowe wyjęcie wyrobu z formy może spowodować zmianę jego kształtu. Dotyczy to szczególnie wyrobów o kształcie brył obrotowych, np. kielichów, kloszy, cylindrycznych naczyń lub baniek. Jeśli wyrób zostanie wyjęty nierówno, zbyt gwałtownie albo zostanie ściśnięty narzędziem, jego przekrój może przestać być kołowy i stać się owalny.
Typowe błędy podczas wyjmowania
- zbyt szybkie lub gwałtowne wyjęcie wyrobu,
- nierównomierne podparcie szkła,
- przekoszenie wyrobu podczas oddzielania od formy,
- nacisk narzędziem na jedną stronę wyrobu,
- wyjmowanie przy niewłaściwej temperaturze szkła.
Skutek technologiczny
Najczęstszym skutkiem jest owalność, czyli odchylenie przekroju wyrobu od kształtu koła. W pytaniach egzaminacyjnych należy pamiętać, że przy ręcznym formowaniu brył obrotowych przyczyną owalności może być właśnie nieumiejętne wyjęcie wyrobu z formy, a nie zawsze wada samej masy szklanej lub formy.
Jak zapobiegać?
Wyrób należy wyjmować płynnie, osiowo i bez nadmiernego nacisku. Ważne jest także zachowanie właściwej temperatury szkła oraz równomierne podtrzymanie wyrobu po opuszczeniu formy.