Wzory optyczne to metoda hutniczego zdobienia wyrobów szklanych, w której dekoracja powstaje już podczas formowania gorącej masy szklanej. Nie polega ona na malowaniu, szlifowaniu ani nanoszeniu dodatkowej warstwy po wykonaniu wyrobu, lecz na takim ukształtowaniu masy, aby po wydmuchaniu dawała efekt załamań światła.
Na czym polega metoda?
Do wykonania wzorów optycznych stosuje się specjalne przedformy, czyli formy pomocnicze nadające bańce szklanej wstępne żłobienia, karby lub układ żeber. Następnie szkło jest dalej rozdmuchiwane w formie właściwej. Wzór ulega rozciągnięciu i staje się widoczny jako dekoracyjny efekt optyczny.
Typowe efekty to:
- pionowe lub spiralne żłobienia,
- wzory żeberkowe,
- romby i siatki optyczne,
- dekoracyjne załamania światła w ściankach naczynia.
Rola przedform
Przedformy mogą mieć różną budowę: rowkowaną, żeberkowaną, z prętami lub elementami kształtującymi powierzchnię gorącej bańki. Ich zadaniem jest nadanie masie szklanej wstępnego kształtu dekoracyjnego przed ostatecznym rozdmuchaniem.
Jak rozpoznać na egzaminie?
Jeżeli w pytaniu pojawiają się przedformy z rowkami, prętami, żeberkami lub formy nadające wstępny relief, najczęściej chodzi o wzory optyczne. To odróżnia tę metodę od sieci spękań, inkrustacji czy powlekania, które wykorzystują inne zjawiska i techniki zdobnicze.