Co to jest zendra w szkle?
Zendra to wada wyrobów szklanych występująca jako czarne ziarna, drobiny lub płatki zatopione w masie szklanej albo widoczne na powierzchni wyrobu. Jest zaliczana do wtrąceń stałych, czyli obcych cząstek, które nie powinny znaleźć się w gotowym szkle.
Jak wygląda zendra?
Najczęściej ma postać:
- czarnych punktów,
- ciemnych ziaren,
- cienkich płatków,
- nieregularnych zabrudzeń w szkle.
W pytaniach egzaminacyjnych kluczowe skojarzenie brzmi: czarne ziarna lub płatki = zendra.
Skąd bierze się zendra?
Zendra może pochodzić z zanieczyszczeń metalicznych lub produktów utleniania metali, np. z elementów urządzeń, narzędzi, form albo części pieca. Do masy szklanej mogą przedostać się drobiny zgorzeliny, rdzy lub innych ciemnych cząstek stałych.
Możliwe przyczyny powstawania zendry to m.in.:
- zanieczyszczone surowce lub stłuczka szklana,
- zużycie elementów metalowych pracujących przy piecu lub linii produkcyjnej,
- niewłaściwe przygotowanie zestawu szklarskiego,
- obecność obcych cząstek w masie szklanej.
Dlaczego zendra jest wadą?
Zendra pogarsza wygląd wyrobu, szczególnie szkła bezbarwnego i dekoracyjnego. Może obniżać jakość handlową produktu, a w niektórych przypadkach powodować jego odrzucenie podczas kontroli jakości.
Jak ograniczać występowanie zendry?
Aby zmniejszyć ryzyko tej wady, należy:
- kontrolować czystość surowców i stłuczki,
- dbać o stan techniczny urządzeń,
- unikać przedostawania się opiłków i zgorzeliny do masy szklanej,
- prowadzić dokładną kontrolę jakości wyrobów.
Ważne rozróżnienie
Zendra to ciemne wtrącenie stałe. Nie należy jej mylić z pęcherzem, smugą ani węzłem, które mają inny wygląd i inną przyczynę powstawania.