Zmarszczki to wada powierzchniowa wyrobów szklanych formowanych mechanicznie, szczególnie metodą prasowania/wytłaczania. Objawia się nieregularnymi fałdami, pofałdowaniem lub marszczeniem powierzchni szkła po wyjęciu z formy.
Główna przyczyna
W pytaniach egzaminacyjnych najważniejsza zależność jest następująca: zmarszczki powstają przy zbyt gorących formach i wytłoczniku.
Jeżeli forma oraz wytłocznik mają zbyt wysoką temperaturę, powierzchnia masy szklanej nie zestala się wystarczająco szybko. Szkło może się nadmiernie przesuwać, rozciągać lub fałdować podczas docisku. W efekcie na wyrobie pozostają widoczne nierówności przypominające zmarszczki.
Dlaczego nie zbyt zimne formy?
Zbyt zimne formy powodują zwykle inne problemy, np. zbyt szybkie wychładzanie powierzchni, niedokładne odwzorowanie kształtu, naprężenia lub pęknięcia. W przypadku zmarszczek typową przyczyną jest jednak nadmierne nagrzanie osprzętu formującego.
Zapobieganie
Aby ograniczyć powstawanie zmarszczek, należy:
- kontrolować temperaturę form i wytłocznika,
- zapewnić właściwe chłodzenie form,
- dobrać odpowiednią temperaturę i lepkość masy szklanej,
- utrzymywać prawidłowy czas prasowania,
- stosować właściwe smarowanie lub powłoki formujące, jeśli przewiduje to technologia.
Zapamiętaj
W wyrobach szklanych formowanych metodą wytłaczania/prasowania zmarszczki na powierzchni najczęściej wskazują na zbyt gorące formy i wytłocznik.