Czym są reliefy w ceramice?
Reliefy to wypukłe lub wklęsłe zdobienia powierzchni wyrobu ceramicznego, np. talerza, filiżanki, misy albo kafla. Mogą mieć formę ornamentu, wzoru roślinnego, geometrycznego, znaku firmowego lub dekoracyjnego obrzeża.
W produkcji porcelany relief nie powstaje przez malowanie ani szkliwienie, lecz przez ukształtowanie powierzchni wyrobu. Oznacza to, że jest związany przede wszystkim z etapem formowania.
Kiedy powstają reliefy?
Reliefy powstają podczas formowania wyrobu, ponieważ wtedy masa ceramiczna otrzymuje swój ostateczny kształt. Jeżeli forma, matryca lub narzędzie formujące ma odpowiednie wgłębienia albo wypukłości, zostają one odwzorowane na powierzchni talerza.
Przykład: jeśli forma talerza ma ozdobny wzór na kołnierzu, to podczas formowania masa porcelanowa przyjmuje ten wzór i po wysuszeniu oraz wypaleniu relief pozostaje widoczny.
Dlaczego nie podczas suszenia lub wypalania?
- Przygotowanie masy służy do uzyskania odpowiedniego składu, plastyczności lub lejności masy ceramicznej.
- Formowanie nadaje wyrobowi kształt oraz ewentualne zdobienia przestrzenne, takie jak reliefy.
- Suszenie usuwa wodę z uformowanego wyrobu, ale nie tworzy zasadniczo nowych kształtów.
- Wypalanie utrwala czerep ceramiczny i nadaje mu właściwości użytkowe, lecz relief musi być ukształtowany wcześniej.
Znaczenie egzaminacyjne
W pytaniach egzaminacyjnych reliefy należy łączyć z etapem formowania, ponieważ są elementem kształtu wyrobu, a nie efektem dekoracji barwnej, szkliwienia, suszenia czy wypalania.