Skurczliwość masy ceramicznej
Skurczliwość masy ceramicznej to zmniejszenie wymiarów wyrobu ceramicznego podczas suszenia i wypalania. Jest jedną z najważniejszych informacji uwzględnianych przy projektowaniu i przygotowaniu form do formowania półfabrykatów.
Jeżeli gotowy wyrób ma mieć określony wymiar, forma musi być odpowiednio większa, ponieważ półfabrykat po uformowaniu zmniejszy się w kolejnych etapach procesu technologicznego.
Rodzaje skurczu
W ceramice najczęściej wyróżnia się:
- skurcz suszenia - powstaje podczas usuwania wody z masy ceramicznej,
- skurcz wypalania - zachodzi w piecu pod wpływem wysokiej temperatury,
- skurcz całkowity - suma zmian wymiarowych od stanu świeżo uformowanego do gotowego wyrobu.
Znaczenie przy przygotowaniu form
Podczas przygotowania form należy znać skurczliwość masy, aby:
- dobrać właściwe wymiary formy,
- uzyskać wymagane wymiary gotowego wyrobu,
- ograniczyć liczbę braków wymiarowych,
- zapewnić powtarzalność produkcji.
Przykład: jeśli masa ma skurcz całkowity 10%, forma musi być wykonana z odpowiednim naddatkiem wymiarowym, aby po suszeniu i wypaleniu wyrób osiągnął wymagany rozmiar.
Od czego zależy skurczliwość?
Skurczliwość zależy między innymi od:
- składu masy ceramicznej,
- ilości wody zarobowej,
- zawartości surowców ilastych,
- dodatku surowców schudzających,
- warunków suszenia,
- temperatury i przebiegu wypalania.
Najważniejsze dla egzaminu
Przy przygotowaniu form do formowania półfabrykatów uwzględnia się przede wszystkim skurczliwość masy, ponieważ wpływa ona bezpośrednio na wymiary gotowego wyrobu ceramicznego.