Wzorcowanie urządzeń laboratoryjnych
Wzorcowanie to czynność polegająca na porównaniu wskazań przyrządu pomiarowego z wartościami wskazywanymi przez wzorzec pomiarowy o znanej dokładności. W praktyce egzaminacyjnej termin ten jest traktowany jako właściwa nazwa zabiegu kalibracji urządzeń laboratoryjnych.
Celem wzorcowania jest sprawdzenie, czy urządzenie pomiarowe pokazuje wyniki zgodne z rzeczywistością w dopuszczalnym zakresie błędu. Dotyczy to m.in. wag laboratoryjnych, termometrów, suwmiarki, mikrometrów, pieców laboratoryjnych, lepkościomierzy czy urządzeń do badań surowców i mas ceramicznych.
Na czym polega wzorcowanie?
Podczas wzorcowania:
- porównuje się wskazania badanego urządzenia ze wzorcem,
- określa się błąd pomiaru,
- zapisuje się wyniki w świadectwie wzorcowania,
- ocenia się, czy przyrząd nadaje się do dalszego użytkowania.
Wzorcowanie nie zawsze oznacza regulację urządzenia. Może jedynie wykazać, jak duża jest różnica między wskazaniem przyrządu a wartością wzorcową.
Wzorcowanie a podobne pojęcia
W pytaniach egzaminacyjnych łatwo pomylić wzorcowanie z innymi terminami:
- adiustacja – regulacja przyrządu w celu zmniejszenia błędu wskazań,
- legalizacja – urzędowe potwierdzenie, że przyrząd spełnia wymagania prawne,
- strojenie – potoczne określenie regulacji, nie jest właściwą nazwą kalibracji laboratoryjnej.
Znaczenie w przemyśle ceramicznym
W przemyśle ceramicznym dokładność pomiarów wpływa na jakość surowców, mas ceramicznych, szkliw i gotowych wyrobów. Błędnie działająca waga, termometr lub aparat kontrolny może prowadzić do nieprawidłowego składu masy, złego wypalenia albo błędnej oceny parametrów technologicznych.