Pytania pomocnicze - CHM.01

Mosiądz jest miększy od stali narzędziowej, dlatego zmniejsza ryzyko porysowania lub uszkodzenia powierzchni gniazda formy.

Stalowe narzędzie może zarysować, wgnieść lub uszkodzić powierzchnię formującą, co prowadzi do wad kolejnych wyprasek.

Są to fragmenty tworzywa pozostałe w gnieździe formy, kanałach doprowadzających lub przy wypychaczach po zakończeniu cyklu wtrysku.

Korund jest bardzo twardym materiałem ściernym, więc mógłby uszkodzić lub zmatowić powierzchnię formy.

Mogą powodować niedolewy, zarysowania, odciski, przypalenia, problemy z wypychaniem oraz pogorszenie wyglądu gotowego wyrobu.

Powinno być wykonane z materiału miększego od formy, mieć odpowiedni kształt do pracy w gnieździe i nie powodować zarysowań powierzchni roboczych.

Szczelinomierz służy do sprawdzania szerokości wąskich szczelin i luzów między elementami. Umożliwia szybkie dobranie grubości odpowiadającej mierzonemu odstępowi.

Składa się z zestawu cienkich stalowych listków o różnych grubościach. Listki są zwykle połączone w jednym uchwycie i można je rozkładać jak wachlarz.

Należy dobrać listek, który wchodzi w szczelinę z lekkim oporem. Grubość listka odpowiada wtedy przybliżonej szerokości szczeliny.

Suwmiarka mierzy wymiary zewnętrzne, wewnętrzne i głębokości, natomiast szczelinomierz służy głównie do kontroli luzów i bardzo wąskich szczelin.

Zabrudzenia, korozja lub zadziory mogą zafałszować pomiar. Listki powinny być czyste, gładkie i nieodkształcone.

Można go używać przy kontroli luzów, ustawianiu odstępów między elementami oraz sprawdzaniu zużycia części współpracujących w maszynach i urządzeniach.

Służy do precyzyjnego pomiaru głębokości otworów, rowków, wgłębień i stopni. Wynik odczytuje się z podziałki mikrometrycznej.

Ma szeroką stopę oporową, którą przykłada się do powierzchni odniesienia, oraz wysuwane wrzeciono mierzące głębokość. Przypomina mikrometr, ale jest przystosowany do pomiarów w głąb.

Mikrometr zewnętrzny mierzy wymiary zewnętrzne, np. grubość lub średnicę wałka. Głębokościomierz mierzy odległość od powierzchni odniesienia do dna zagłębienia.

Zanieczyszczenia mogą spowodować błędne oparcie stopy lub końcówki pomiarowej. Nawet drobny wiór albo pył może zafałszować wynik pomiaru.

Można go pomylić z mikrometrem lub suwmiarką z funkcją pomiaru głębokości. Kluczową cechą głębokościomierza mikrometrycznego jest szeroka stopa oporowa i śruba mikrometryczna.

Pomiary głębokości wykonuje się m.in. przy kontroli form, gniazd, rowków, kanałów oraz elementów maszyn. Pomaga to ocenić zgodność części z dokumentacją techniczną.

Rotametr służy do pomiaru natężenia przepływu cieczy lub gazów. Odczyt wykonuje się zwykle ze skali na rurce pomiarowej.

Przepływające medium unosi pływak w pionowej rurce. Im większy przepływ, tym wyżej znajduje się pływak.

Rotametr mierzy natężenie przepływu płynów, a mikrometr mierzy małe wymiary liniowe, np. średnicę lub grubość elementu.

Najczęściej stosuje się l/min, dm³/min lub m³/h. Dla przepływu masowego można używać np. kg/h.

Prawidłowy przepływ mediów, np. wody chłodzącej, wpływa na stabilność temperatury procesu. Zbyt mały przepływ może prowadzić do przegrzewania i wad wyrobów.

Nie należy mylić go z luksometrem, termometrem ani mikrometrem. Te przyrządy mierzą odpowiednio natężenie oświetlenia, temperaturę i wymiary.

Pompa jest zwykle oznaczana okręgiem z trójkątem wskazującym kierunek przekazywania energii do cieczy. Brak ukośnej strzałki regulacyjnej oznacza najczęściej stałą wydajność.

Pompa o stałej wydajności ma niezmienną objętość roboczą na obrót. Pompa o zmiennej wydajności pozwala regulować ilość tłoczonego medium, co na symbolu zaznacza się ukośną strzałką.

Dostarcza przepływ oleju potrzebny do pracy siłowników i innych elementów wykonawczych. Umożliwia m.in. zamykanie formy, docisk oraz ruchy robocze zespołów maszyny.

Pompa ma symbol oparty na okręgu i trójkącie. Cylinder dwustronnego działania przedstawia się jako prostokąt z tłokiem, tłoczyskiem i dwoma przyłączami.

Pompa przede wszystkim wytwarza przepływ. Ciśnienie pojawia się wtedy, gdy przepływ napotyka opór, np. obciążony siłownik lub ograniczenie przepływu.

Najczęściej są to zbiornik oleju, filtr, zawór przelewowy, zawory rozdzielające, przewody oraz siłowniki lub silniki hydrauliczne.

Po kulistych elementach tocznych znajdujących się między pierścieniem wewnętrznym i zewnętrznym. To właśnie kulki odróżniają je od łożysk walcowych, igiełkowych i baryłkowych.

Łożysko umożliwia obrót jednego elementu względem drugiego przy ograniczonym tarciu. Dzięki temu zmniejsza zużycie części i ułatwia płynną pracę maszyny.

W łożysku kulowym elementami tocznymi są kulki, a w walcowym krótkie wałeczki o kształcie cylindrów. Różnią się więc kształtem elementów przenoszących obciążenie.

Łożysko igiełkowe ma bardzo cienkie i długie wałeczki, przypominające igły. Stosuje się je tam, gdzie jest mało miejsca w kierunku promieniowym.

Koszyk utrzymuje elementy toczne w odpowiednich odstępach. Zapobiega ich wzajemnemu ocieraniu się i pomaga w równomiernej pracy łożyska.

Łożyska mogą pracować w układach napędowych, silnikach, przekładniach, wałach, wentylatorach oraz innych mechanizmach obrotowych wtryskarek i wytłaczarek.

Manometr służy do pomiaru ciśnienia cieczy lub gazu w określonym punkcie instalacji. Pozwala kontrolować, czy układ pracuje w bezpiecznym zakresie.

Symbol manometru ma zwykle postać okręgu ze wskazówką oraz linią przyłączeniową. Okrąg symbolizuje tarczę wskaźnika, a wskazówka odczyt ciśnienia.

Manometr mierzy ciśnienie, natomiast rotametr mierzy natężenie przepływu cieczy lub gazu. Są to przyrządy kontrolne, ale służą do różnych wielkości fizycznych.

Nieprawidłowe ciśnienie może powodować zakłócenia pracy maszyny, uszkodzenia elementów układu lub pogorszenie jakości procesu. Manometr pomaga szybko zauważyć odchylenia.

Manometry stosuje się między innymi w układach hydraulicznych, pneumatycznych, instalacjach chłodzenia oraz przy sprężarkach i reduktorach ciśnienia.

Nagły spadek ciśnienia może świadczyć o nieszczelności, awarii pompy lub sprężarki, zablokowaniu dopływu medium albo nieprawidłowej regulacji układu.

Najczęściej ma wydłużony cylindryczny korpus, przyłącza do przewodów hydraulicznych oraz końcówki mocujące, np. oczka. Służy do wykonywania ruchu liniowego pod wpływem ciśnienia oleju.

Jest elementem wykonawczym, czyli zamienia energię cieczy pod ciśnieniem na ruch mechaniczny. Może przesuwać, dociskać, podnosić lub zamykać elementy maszyny.

Siłownik hydrauliczny wykonuje zwykle ruch liniowy dzięki ciśnieniu oleju. Motoreduktor jest zespołem silnika i przekładni, który najczęściej przekazuje ruch obrotowy z obniżoną prędkością i zwiększonym momentem.

Najczęściej stosuje się olej hydrauliczny. Medium to przenosi ciśnienie w układzie i umożliwia przesuwanie tłoka w cylindrze.

To siłownik, w którym ciecz pod ciśnieniem może być doprowadzana na obie strony tłoka. Dzięki temu możliwe jest zarówno wysuwanie, jak i wsuwanie tłoczyska pod działaniem hydrauliki.

Mogą odpowiadać za zamykanie form, docisk, przesuw zespołów roboczych, wypychanie detali lub sterowanie mechanizmami pomocniczymi. Są używane tam, gdzie potrzebna jest duża siła.

Dysza przekazuje uplastycznione tworzywo z cylindra wtryskarki do formy wtryskowej. Musi zapewniać szczelny przepływ tworzywa pod wysokim ciśnieniem.

Uszkodzony gwint nie zapewnia prawidłowego dociśnięcia i szczelności elementów. Uplastycznione tworzywo może wtedy wydostawać się szczeliną między dyszą a cylindrem.

Odciąg gąsienicowy i kalibrator ciśnieniowy są typowe dla procesów wytłaczania, np. rur lub profili. Pytanie dotyczy układu plastyfikującego wtryskarki.

Tworzywo ma wysoką temperaturę i może spowodować oparzenia. Wyciek może też zabrudzić maszynę, uszkodzić elementy grzejne i zakłócić proces produkcji.

Do układu plastyfikującego należą między innymi cylinder, ślimak, grzałki, lej zasypowy, zawór zwrotny oraz dysza. Układ ten odpowiada za uplastycznienie i podanie tworzywa do formy.

Należy zatrzymać maszynę zgodnie z procedurą, poczekać na bezpieczne warunki pracy i sprawdzić stan połączenia dyszy z cylindrem. Przyczyną może być uszkodzony gwint, niewłaściwe dokręcenie lub zużycie elementów.

Służy do precyzyjnego dozowania określonej masy dodatków, np. barwnika lub masterbatchu, do granulatu tworzywa.

Ponieważ barwnik musi być podawany w dokładnej proporcji masowej. Zapewnia to powtarzalny kolor wyrobu i ogranicza straty materiału.

Dozownik grawimetryczny mierzy masę materiału, a objętościowy podaje określoną objętość. Pomiar masy jest zwykle dokładniejszy, zwłaszcza gdy zmienia się gęstość nasypowa granulatu.

Wyrób może mieć zbyt słaby kolor, smugi lub nierównomierne zabarwienie. Może to skutkować odrzutem jakościowym.

Zwiększają się koszty produkcji, a nadmiar dodatku może pogorszyć właściwości mechaniczne lub przetwórcze tworzywa.

Suszarka usuwa wilgoć z granulatu przed przetwórstwem. Nie służy do odmierzania ani podawania barwnika.

Masterbatch to koncentrat barwnika lub dodatku w nośniku polimerowym. Dodaje się go do granulatu w małej, kontrolowanej ilości.