Układy kalandrów
Słownik kwalifikacji CHM.01 - Obsługa maszyn i urządzeń do przetwórstwa tworzyw sztucznych
Kalandry to zespoły obracających się walców stosowane w przetwórstwie tworzyw sztucznych, głównie do wytwarzania folii, płyt, wykładzin i arkuszy o określonej grubości. Tworzywo uplastycznione przechodzi przez szczeliny między walcami, gdzie jest rozciągane, wygładzane i kalibrowane.
Kształt układu walców
W egzaminach często pojawia się rozpoznawanie układu kalandra na podstawie rozmieszczenia walców. Nazwa układu pochodzi od kształtu, jaki tworzy tor prowadzenia materiału i ustawienie walców.
Najczęściej spotykane oznaczenia to:
- układ A – walce ustawione tak, że schemat przypomina literę A; zwykle jeden walec znajduje się wyżej, a dwa niżej,
- układ F – walce rozmieszczone w układzie zbliżonym do litery F,
- układ S – tor materiału między walcami przypomina literę S,
- układ Z – tor przejścia tworzywa przypomina literę Z.
Jak rozpoznać układ A?
W układzie A trzy walce są rozmieszczone trójkątnie: jeden walec znajduje się u góry, a dwa walce poniżej po lewej i prawej stronie. Materiał przechodzi kolejno przez szczeliny między walcami, a kierunek jego prowadzenia tworzy charakterystyczny kształt przypominający literę A.
Znaczenie w praktyce
Dobór układu kalandra wpływa na:
- sposób prowadzenia tworzywa,
- liczbę szczelin kalibrujących,
- jakość powierzchni wyrobu,
- równomierność grubości folii lub płyty,
- możliwość obróbki materiałów o różnych właściwościach.
W zadaniach egzaminacyjnych najważniejsze jest szybkie rozpoznanie geometrii walców i przypisanie jej do właściwej litery.