Analiza sitowa
Słownik kwalifikacji CHM.02 - Eksploatacja maszyn i urządzeń przemysłu chemicznego
Analiza sitowa to metoda oznaczania składu ziarnowego materiału sypkiego, czyli określania, jaki udział masowy mają ziarna o różnych wielkościach. Stosuje się ją m.in. dla kruszyw, proszków, nawozów, surowców mineralnych, węgla, granulatów i produktów przemysłu chemicznego.
Prawidłowy przebieg analizy
Typowy tok postępowania jest następujący:
- Pobrać reprezentatywną próbkę materiału sypkiego zgodnie z normą lub instrukcją.
- W razie potrzeby pomniejszyć próbkę, np. przez kwartowanie, aby nadal była reprezentatywna.
- Zważyć próbkę przed przesiewaniem – jest to masa początkowa.
- Przygotować zestaw sit o oczkach określonych w normie, zwykle ułożonych od największego prześwitu u góry do najmniejszego na dole.
- Przesiać próbkę ręcznie lub na wytrząsarce sitowej przez określony czas.
- Zważyć frakcje zatrzymane na poszczególnych sitach oraz ewentualnie materiał z dna zestawu.
- Obliczyć udział każdej frakcji w masie próbki początkowej.
Obliczanie udziału frakcji
Udział masowy frakcji oblicza się najczęściej ze wzoru:
udział frakcji [%] = masa frakcji / masa próbki początkowej × 100%
Suma udziałów wszystkich frakcji powinna być zbliżona do 100%. Duża różnica oznacza błąd ważenia, straty materiału lub nieprawidłowe przesiewanie.
Najważniejsze zasady egzaminacyjne
W analizie sitowej nie uciera się próbki w moździerzu, jeśli celem jest określenie rzeczywistego uziarnienia. Nie wystarcza też jedno sito, jeśli norma wymaga zestawu sit. Kluczowe jest: zważenie próbki, przesiew przez zestaw sit, zważenie frakcji i obliczenie ich udziału w pobranej próbce.