Dodatki stopowe w stalach odpornych na korozję
Słownik kwalifikacji CHM.02 - Eksploatacja maszyn i urządzeń przemysłu chemicznego
Dodatki stopowe to pierwiastki celowo wprowadzane do stali, aby poprawić jej właściwości użytkowe, np. odporność na korozję, wytrzymałość, żaroodporność lub odporność chemiczną. W aparaturze przemysłu chemicznego szczególnie ważna jest odporność na parę wodną, roztwory soli oraz węglowodory.
Najważniejsze dodatki: chrom, molibden, tytan
- Chrom (Cr) – podstawowy pierwiastek zwiększający odporność korozyjną stali. Tworzy na powierzchni cienką, zwartą warstwę tlenku chromu, która chroni metal przed dalszym utlenianiem. Dzięki temu stal może być stalą nierdzewną.
- Molibden (Mo) – poprawia odporność na korozję w środowiskach zawierających chlorki, np. w roztworach soli. Zwiększa odporność na korozję wżerową i szczelinową.
- Tytan (Ti) – stabilizuje stal, wiążąc węgiel w trwałe węgliki tytanu. Ogranicza to ryzyko korozji międzykrystalicznej, szczególnie po spawaniu lub pracy w podwyższonej temperaturze.
Znaczenie w przemyśle chemicznym
Stale z dodatkiem chromu, molibdenu i tytanu stosuje się m.in. na:
- rurociągi,
- zbiorniki,
- wymienniki ciepła,
- aparaty pracujące z parą wodną,
- elementy mające kontakt z solankami lub węglowodorami.
Zapamiętaj egzaminacyjnie
Jeżeli pytanie dotyczy dodatków zwiększających odporność stali na parę wodną, sole i węglowodory, najbardziej prawidłowy zestaw to:
chrom, molibden, tytan.
Nie należy mylić tego z manganem, fosforem czy arsenem, które nie są typowym zestawem dodatków zapewniających wysoką odporność korozyjną stali w takich warunkach.