Ekstrakcja przeciwprądowa

Ekstrakcja przeciwprądowa to sposób prowadzenia ekstrakcji wielostopniowej, w którym dwie ciekłe fazy przepływają przez kolejne stopnie w przeciwnych kierunkach. Najczęściej jedna faza to roztwór zawierający składnik ekstrahowany, a druga to rozpuszczalnik selektywnie ten składnik wyciągający.

Jak rozpoznać układ przeciwprądowy?

W schemacie instalacji należy zwrócić uwagę na kierunki przepływu:
- surowiec przechodzi od pierwszego do ostatniego stopnia,
- świeży rozpuszczalnik jest zwykle podawany do ostatniego stopnia,
- rozpuszczalnik wzbogacony w ekstrahowany składnik przemieszcza się w stronę przeciwną do surowca,
- ekstrakt końcowy odbiera się po stronie dopływu surowca, a rafinat po stronie dopływu świeżego rozpuszczalnika.

Jeżeli fazy ciekłe poruszają się przeciwnie przez kolejne aparaty, proces jest prowadzony przeciwprądowo.

Dlaczego stosuje się przeciwprąd?

Układ przeciwprądowy zwiększa skuteczność rozdziału. Świeży rozpuszczalnik kontaktuje się z najbardziej oczyszczonym rafinatem, co pozwala lepiej usunąć pozostałości ekstrahowanego składnika. Z kolei najbardziej stężony roztwór kontaktuje się z rozpuszczalnikiem już wzbogaconym, co sprzyja efektywnemu wykorzystaniu rozpuszczalnika.

Porównanie z innymi sposobami

• Współprądowo: obie fazy płyną w tym samym kierunku.
• Z dodawaniem świeżego rozpuszczalnika do każdego stopnia: każdy stopień pracuje z nową porcją rozpuszczalnika, ale nie jest to klasyczny przeciwprąd.
• Z odbiorem ekstraktów z poszczególnych stopni: ekstrakty mogą być odbierane osobno, ale nie określa to jeszcze kierunku przepływu faz.

W pytaniach egzaminacyjnych najważniejsze jest odczytanie kierunków strzałek przepływu na schemacie.