Krystalizator

Krystalizator to aparat stosowany do prowadzenia procesu krystalizacji, czyli wydzielania kryształów substancji z roztworu, stopu lub fazy gazowej. W przemyśle chemicznym i spożywczym krystalizatory wykorzystuje się m.in. do otrzymywania cukru, soli, nawozów, kwasów organicznych oraz laktozy.

Zasada działania

W typowym procesie krystalizacji roztwór doprowadza się do stanu przesycenia. Można to osiągnąć przez:
- chłodzenie roztworu,
- odparowanie części rozpuszczalnika,
- zmianę składu roztworu,
- dodanie zarodków krystalizacji.

W krystalizatorze laktozy często stosuje się stopniowe chłodzenie produktu, ponieważ rozpuszczalność laktozy maleje wraz ze spadkiem temperatury. Dzięki temu laktoza wydziela się w postaci kryształów.

Ważne parametry techniczne

Przy eksploatacji krystalizatora istotne są m.in.:
- pojemność zbiornika, np. 8 m³,
- dopuszczalny stopień napełnienia, np. 3/4 objętości,
- temperatura produktu na dopływie i odpływie,
- zapotrzebowanie na czynnik chłodzący,
- rodzaj mieszadła i sposób chłodzenia.

Obliczanie ilości produktu

Jeżeli krystalizator o pojemności 8 m³ można napełnić maksymalnie do 3/4 objętości, to ilość produktu w jednym aparacie wynosi:

8 m³ × 3/4 = 6 m³

Dla trzech takich krystalizatorów:

3 × 6 m³ = 18 m³

Błąd egzaminacyjny

Częstym błędem jest użycie pełnej pojemności zbiornika zamiast dopuszczalnego stopnia napełnienia. Jeśli aparat ma pojemność 8 m³, ale wolno go napełnić tylko do 3/4, to nie przyjmuje się 8 m³ produktu, lecz 6 m³.