Mieszanina nitrująca
Słownik kwalifikacji CHM.02 - Eksploatacja maszyn i urządzeń przemysłu chemicznego
Co to jest mieszanina nitrująca?
Mieszanina nitrująca to najczęściej mieszanina kwasu azotowego(V) HNO3 i kwasu siarkowego(VI) H2SO4. Stosuje się ją w reakcjach nitrowania, np. podczas otrzymywania nitrobenzenu z benzenu.
Rola składników
- HNO3 jest źródłem grupy nitrowej wprowadzanej do związku organicznego.
- H2SO4 działa jako kwas silnie odwadniający i ułatwia powstawanie aktywnego czynnika nitrującego, czyli jonu nitroniowego NO2+.
W uproszczeniu można zapisać:
HNO3 + H2SO4 → NO2+ + HSO4- + H2O
Obliczanie składu mieszaniny
Jeżeli podano, że mieszanina ma zawierać określony procent masowy HNO3, to ilość kwasu azotowego oblicza się ze wzoru:
m(HNO3) = udział masowy · masa mieszaniny
Przykład: mieszanina ma masę 200 kg i zawiera 46% masowych HNO3.
m(HNO3) = 0,46 · 200 kg = 92 kg
Masa drugiego składnika:
m(H2SO4) = 200 kg - 92 kg = 108 kg
Ważne w praktyce
Mieszanie kwasów jest procesem niebezpiecznym i egzotermicznym, czyli przebiega z wydzieleniem ciepła. W warunkach przemysłowych wymaga kontroli temperatury, odpowiednich materiałów aparatury oraz środków ochrony indywidualnej.