Optymalizacja procesu technologicznego

Optymalizacja procesu technologicznego polega na takim prowadzeniu procesu, aby uzyskać wymagany produkt możliwie najkorzystniej pod względem technicznym, ekonomicznym i jakościowym. W przemyśle chemicznym oznacza to m.in. wysokie wykorzystanie surowców, małe zużycie energii, dużą wydajność aparatury oraz bezpieczne warunki pracy.

Co jest pożądane w procesie technologicznym?

W prawidłowo prowadzonym procesie dąży się do:

• maksymalnego wykorzystania surowców, czyli ograniczenia strat i odpadów,
• dużej wydajności produktu w stosunku do zużytych reagentów,
• dużej wydajności z jednostki objętości aparatury, czyli intensywnego wykorzystania urządzeń,
• minimalnego zużycia energii, np. ciepła, pary, energii elektrycznej,
• skrócenia czasu procesu, ale tylko wtedy, gdy nie pogarsza to jakości, bezpieczeństwa ani wydajności.

Czego nie należy mylić?

Nieprawidłowe jest założenie, że proces należy prowadzić przy minimalnym wykorzystaniu surowców. W technologii chemicznej celem nie jest „zużyć jak najmniej surowca” w sensie niedostatecznego zasilania procesu, lecz jak najlepiej wykorzystać dostarczone surowce.

Jeżeli do procesu doprowadza się zbyt mało surowca, może to spowodować:

• obniżenie ilości produktu,
• niestabilną pracę aparatury,
• pogorszenie jakości produktu,
• spadek opłacalności produkcji,
• zakłócenia parametrów technologicznych.

Przykład egzaminacyjny

Poprawnym postępowaniem jest np. szybkie prowadzenie procesu przy maksymalnym wykorzystaniu surowców i minimalnym zużyciu energii. Niepoprawne jest natomiast szybkie prowadzenie procesu przy minimalnym wykorzystaniu surowców, ponieważ oznaczałoby to niewłaściwe wykorzystanie instalacji i obniżenie efektywności produkcji.

Zapamiętaj

W procesie technologicznym dąży się do oszczędności energii i strat, ale nie do ograniczania wykorzystania surowców w sposób zmniejszający produkcję. Surowce powinny być wykorzystane możliwie najpełniej.