Oznaczanie twardości ogólnej wody
Słownik kwalifikacji CHM.02 - Eksploatacja maszyn i urządzeń przemysłu chemicznego
Twardość ogólna wody wynika głównie z obecności jonów wapnia Ca²⁺ i magnezu Mg²⁺. W wodzie kotłowej jej kontrola jest ważna, ponieważ zbyt duża twardość sprzyja powstawaniu kamienia kotłowego, pogarsza wymianę ciepła i może prowadzić do uszkodzeń instalacji.
Metoda oznaczania
Twardość ogólną oznacza się najczęściej metodą miareczkowania kompleksometrycznego przy użyciu roztworu EDTA, czyli wersenianu sodu. EDTA tworzy trwałe kompleksy z jonami Ca²⁺ i Mg²⁺.
Do oznaczenia potrzebne są:
- mianowany roztwór wersenianu sodu – titrant, który wiąże jony wapnia i magnezu,
- bufor amoniakalny – utrzymuje pH około 10, konieczne do prawidłowego przebiegu reakcji,
- czerń eriochromowa T – wskaźnik kompleksometryczny.
Zasada działania wskaźnika
Czerń eriochromowa T w obecności jonów Ca²⁺ i Mg²⁺ tworzy zabarwienie winno-czerwone. Podczas miareczkowania EDTA wiąże te jony silniej niż wskaźnik. Po całkowitym związaniu jonów wapnia i magnezu następuje zmiana barwy roztworu na niebieską.
Co warto zapamiętać na egzamin
Dla oznaczania twardości ogólnej wody zestaw odczynników to:
wersenian sodu + bufor amoniakalny + czerń eriochromowa T.
Nie stosuje się tu fenoloftaleiny, oranżu metylowego, NaOH ani H₂SO₄, ponieważ są one typowe dla innych oznaczeń, np. alkacymetrycznych.