Produkcja aniliny przez redukcję nitrobenzenu
Słownik kwalifikacji CHM.02 - Eksploatacja maszyn i urządzeń przemysłu chemicznego
Anilina może być otrzymywana przez redukcję nitrobenzenu. W uproszczeniu grupa nitrowa -NO2 zostaje przekształcona w grupę aminową -NH2:
C6H5NO2 + 3H2 → C6H5NH2 + 2H2O
W przemyśle proces może być prowadzony różnymi metodami, np. z udziałem wodoru i katalizatora albo przez redukcję chemiczną w środowisku kwaśnym. W schematach technologicznych istotne jest rozpoznanie funkcji kolejnych aparatów: reaktora, separatorów, neutralizatora, odstojników, chłodnic i aparatów destylacyjnych.
Rola neutralizatora
Po etapie redukcji mieszanina poreakcyjna może zawierać składniki kwaśne lub produkty uboczne wymagające zobojętnienia. Do tego służy neutralizator. W analizowanym schemacie jego zawartość jest ogrzewana parą wodną za pomocą bełkotki.
Bełkotka, czyli barboter, wprowadza parę bezpośrednio do cieczy w postaci pęcherzyków. Dzięki temu następuje:
- ogrzewanie zawartości aparatu,
- intensywne mieszanie cieczy,
- poprawa kontaktu reagentów,
- ułatwienie przebiegu neutralizacji.
Jak czytać taki schemat na egzaminie?
Należy zwracać uwagę na oznaczenia doprowadzeń mediów. Jeśli do dna aparatu doprowadzona jest para i zakończona elementem rozpraszającym, oznacza to ogrzewanie bezpośrednie przez bełkotkę. Nie należy mylić tego z chłodzeniem, odstaniem produktu ani destylacją z parą wodną, które wymagają innych aparatów lub połączeń technologicznych.
Typowa pułapka
W pytaniu poprawna odpowiedź nie wynika z samej nazwy „neutralizator”, ale z analizy schematu. Neutralizator nie jest miejscem odbioru gotowej aniliny, lecz aparatem pomocniczym, w którym prowadzi się obróbkę mieszaniny poreakcyjnej.