Pytania pomocnicze - CHM.02
Eksploatacja maszyn i urządzeń przemysłu chemicznego - pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Łącznie: 1332. Strona 13 z 21.
Po czym rozpoznać pompę membranową na schemacie lub rysunku technicznym?
Najważniejszym elementem rozpoznawczym jest elastyczna membrana oddzielająca komorę roboczą od mechanizmu napędowego. Często widoczne są też zawory ssawny i tłoczny.
Do czego służy pompa membranowa w instalacjach chemicznych?
Służy do przetłaczania cieczy, także agresywnych chemicznie, toksycznych lub zanieczyszczonych. Membrana ogranicza kontakt cieczy z elementami napędu.
Dlaczego pompa membranowa jest przydatna przy cieczach agresywnych?
Ponieważ pompowana ciecz nie musi mieć kontaktu z mechanizmem napędowym. Odpowiednio dobrany materiał membrany zwiększa odporność urządzenia na korozję chemiczną.
Czym różni się pompa membranowa od pompy rotacyjnej?
Pompa membranowa działa dzięki ruchowi membrany, a pompa rotacyjna dzięki obracającym się elementom roboczym, np. kołom zębatym lub śrubom. Obie należą do pomp wyporowych.
Jaką funkcję pełnią zawory w pompie membranowej?
Zawory ssawny i tłoczny wymuszają jednokierunkowy przepływ cieczy. Podczas ruchu membrany jeden zawór się otwiera, a drugi zamyka.
Czym zawór bezpieczeństwa różni się od pompy?
Zawór bezpieczeństwa chroni instalację przed nadmiernym ciśnieniem przez odprowadzenie medium. Pompa natomiast dostarcza energii cieczy i wymusza jej przepływ.
Jaką rolę pełni zawór grzybkowy w instalacji chemicznej?
Zawór grzybkowy służy do zamykania, otwierania lub regulowania przepływu medium. Nie jest urządzeniem do przetłaczania cieczy.
Do czego służy reduktor ciśnienia przy butli z gazem technicznym?
Reduktor obniża wysokie ciśnienie gazu w butli do bezpiecznego ciśnienia roboczego. Umożliwia stabilne i kontrolowane zasilanie instalacji lub odbiornika.
Dlaczego zawór główny butli należy otwierać przed zaworem redukcyjnym?
Pozwala to najpierw ustabilizować ciśnienie po stronie wysokiego ciśnienia. Dzięki temu reduktor nie jest narażony na nagłe uderzenie ciśnienia.
Co może się stać, gdy reduktor zostanie gwałtownie obciążony wysokim ciśnieniem?
Może dojść do uszkodzenia membrany, gniazda zaworu, uszczelnień lub całego mechanizmu regulacyjnego. W praktyce oznacza to zniszczenie reduktora.
Czym różni się zawór główny butli od zaworu redukcyjnego?
Zawór główny otwiera lub zamyka wypływ gazu z butli. Zawór redukcyjny służy do ustawienia i utrzymania wymaganego ciśnienia roboczego.
Dlaczego zawór główny butli należy otwierać powoli?
Powolne otwieranie ogranicza ryzyko nagłego skoku ciśnienia. Chroni to reduktor, przewody i pozostałe elementy instalacji.
Jakie objawy mogą wskazywać na uszkodzenie reduktora ciśnienia?
Typowe objawy to brak stabilizacji ciśnienia, nieszczelność, nietypowe odgłosy, uszkodzenie manometru lub brak możliwości regulacji ciśnienia.
Dlaczego przed uruchomieniem butli należy sprawdzić stan przewodów i połączeń?
Uszkodzone przewody lub nieszczelne połączenia mogą spowodować wyciek gazu. Jest to szczególnie niebezpieczne przy gazach palnych, toksycznych lub utleniających.
Na czym polega zmiękczanie wody metodą wapienno-sodową?
Polega na dodaniu wapna i sody kalcynowanej, które powodują wytrącanie jonów wapnia i magnezu w postaci trudno rozpuszczalnych osadów. Osady usuwa się później przez sedymentację lub filtrację.
Jaką funkcję pełni sytnik w instalacji do zmiękczania wody?
Sytnik służy do przygotowania lub nasycania wody reagentem, najczęściej związkiem wapnia. W schematach tej instalacji jest aparatem poprzedzającym właściwy reaktor.
Jaką rolę pełni reaktor w procesie zmiękczania wody?
W reaktorze zachodzą główne reakcje chemiczne prowadzące do wytrącenia związków wapnia i magnezu. To tam tworzą się osady usuwające twardość wody.
Dlaczego do zmiękczania wody stosuje się sodę kalcynowaną?
Soda kalcynowana, czyli Na₂CO₃, dostarcza jonów węglanowych CO₃²⁻. Reagują one z jonami wapnia, tworząc trudno rozpuszczalny CaCO₃.
Jakie osady powstają podczas zmiękczania wody wapnem i sodą?
Najczęściej powstają węglan wapnia CaCO₃ oraz wodorotlenek magnezu Mg(OH)₂. Są to osady, które trzeba oddzielić od oczyszczonej wody.
Dlaczego zmiękczanie wody jest ważne w przemyśle chemicznym i energetyce?
Twarda woda powoduje odkładanie kamienia kotłowego i osadów w aparatach oraz rurociągach. Zmniejsza to sprawność wymiany ciepła i może prowadzić do awarii instalacji.
Jak można sprawdzić skuteczność procesu zmiękczania wody?
Skuteczność ocenia się przez oznaczenie twardości wody przed i po procesie. Im niższa twardość końcowa, tym skuteczniejsze zmiękczanie.
Dlaczego do obliczenia maksymalnej masy wsadu należy przyjąć najmniejszy dopuszczalny udział węgla gatunku 31?
Im mniejszy procentowy udział danego składnika, tym większą masę całej mieszanki można przygotować z tej samej masy składnika. Dlatego dla maksimum przyjmuje się 22%, a nie 27%.
Jak obliczyć całkowitą masę mieszanki, gdy znana jest masa jednego składnika i jego udział procentowy?
Stosuje się wzór: masa mieszanki = masa składnika / udział składnika w postaci ułamka. Dla 440 kg i 22%: 440 / 0,22 = 2000 kg.
Jaki zakres masy wsadu można przygotować z 440 kg węgla gatunku 31?
Dla udziału 22% masa wsadu wynosi 2000 kg, a dla 27% około 1629,6 kg. Możliwy zakres to więc około 1629,6–2000 kg.
Co oznacza udział procentowy składnika w mieszance wsadowej?
Oznacza, jaką część całkowitej masy mieszanki stanowi dany składnik. Udział 22% oznacza 22 kg składnika w 100 kg mieszanki.
Jaką rolę pełni mieszanka wsadowa w procesie koksowania?
Mieszanka wsadowa jest odpowiednio dobraną kompozycją różnych gatunków węgla kierowaną do pieców koksowniczych. Jej skład wpływa na jakość otrzymanego koksu.
Jak sprawdzić, czy 2000 kg wsadu spełnia warunek zawartości węgla gatunku 31?
Należy obliczyć udział: 440 kg / 2000 kg × 100% = 22%. Wynik mieści się w wymaganym zakresie 22–27%, więc masa jest dopuszczalna.
Dlaczego prędkość wlotowa gazu jest tak ważna w pracy cyklonu?
Od prędkości wlotowej zależy intensywność ruchu wirowego i skuteczność oddzielania pyłu. Zbyt mała prędkość pogarsza odpylanie, a zbyt duża zwiększa opory i zużycie urządzenia.
Jaką siłę wykorzystuje cyklon do oddzielania pyłu od gazu?
Cyklon wykorzystuje siłę odśrodkową powstającą podczas wirowego ruchu gazu. Cząstki pyłu są odrzucane ku ściankom i opadają do zbiornika.
Czym cyklon różni się od odpylacza elektrostatycznego?
Cyklon oddziela pył mechanicznie, dzięki ruchowi wirowemu gazu. Odpylacz elektrostatyczny wykorzystuje pole elektryczne i różnicę potencjałów między elektrodami.
Co może się stać, gdy prędkość gazu w cyklonie jest zbyt mała?
Ruch wirowy jest wtedy za słaby, przez co cząstki pyłu nie są skutecznie odrzucane na ścianki. Skutkiem jest obniżenie sprawności odpylania.
Jakie są skutki zbyt dużej prędkości gazu w cyklonie?
Zbyt duża prędkość powoduje większe straty ciśnienia, większe zużycie ścianek oraz możliwość ponownego porywania oddzielonego pyłu.
Jakie parametry pracy cyklonu powinien obserwować operator?
Operator powinien kontrolować natężenie przepływu gazu, spadek ciśnienia, drożność przewodów i zsypu pyłu oraz szczelność urządzenia.
Do jakich materiałów stosuje się młyn młotkowy w przemyśle chemicznym?
Młyn młotkowy stosuje się głównie do drobnego rozdrabniania materiałów suchych, kruchych i niezbyt lepkich. Przykładami mogą być sole, minerały, pigmenty lub półprodukty stałe.
Dlaczego materiały wilgotne nie są odpowiednie do rozdrabniania w młynie młotkowym?
Wilgotne materiały mogą oblepiać elementy robocze młyna i zatykać sita. Powoduje to spadek wydajności, nierównomierne rozdrobnienie i ryzyko awarii.
Na czym polega rozdrabnianie drobne?
Rozdrabnianie drobne polega na zmniejszaniu ziaren materiału do małych rozmiarów, zwykle po wcześniejszym rozkruszeniu wstępnym. Celem jest zwiększenie powierzchni właściwej materiału.
Czym różni się rozdrabnianie wstępne od drobnego?
Rozdrabnianie wstępne służy do kruszenia dużych brył na mniejsze kawałki, np. w łamaczach szczękowych. Rozdrabnianie drobne daje znacznie mniejsze ziarna i często odbywa się w młynach.
Jakie cechy materiału są ważne przy doborze urządzenia rozdrabniającego?
Najważniejsze są twardość, kruchość, wilgotność, lepkość, temperatura oraz wymagana wielkość ziaren po rozdrobnieniu. Od tych cech zależy wybór młyna lub kruszarki.
Jakie zagrożenia mogą wystąpić podczas mielenia suchych materiałów pylistych?
Podczas mielenia może powstawać pył, który zanieczyszcza powietrze i może tworzyć atmosferę wybuchową. Dlatego ważne są odpylanie, szczelność urządzenia i unikanie źródeł zapłonu.
Co oznacza sucha pozostałość wody?
Jest to masa substancji stałych pozostających po odparowaniu wody. Parametr ten określa ilość rozpuszczonych składników nielotnych, głównie soli mineralnych.
W jakiej jednostce podaje się suchą pozostałość wody?
Suchą pozostałość podaje się najczęściej w mg/dm³. Jeden dm³ odpowiada jednemu litrowi wody.
Od jakiej wartości suchej pozostałości wodę zalicza się do mineralnych?
Woda jest zaliczana do mineralnych od wartości 1000 mg/dm³ suchej pozostałości. Zakres dla wód mineralnych wynosi 1000-5000 mg/dm³.
Czym różni się woda o podwyższonej mineralizacji od wody mineralnej?
Woda o podwyższonej mineralizacji ma suchą pozostałość od 500 do 1000 mg/dm³. Woda mineralna zaczyna się od 1000 mg/dm³.
Jak rozumieć określenie „co najmniej” w pytaniach egzaminacyjnych?
Oznacza ono wartość minimalną włącznie. Jeśli próg wynosi co najmniej 1000 mg/dm³, to wartość 1000 mg/dm³ już spełnia warunek.
Dlaczego po odparowaniu wody pozostaje osad?
Ponieważ w wodzie są rozpuszczone składniki mineralne i inne substancje nielotne. Woda odparowuje, a te substancje pozostają jako sucha pozostałość.
Na czym polega proces filtracji?
Filtracja polega na oddzielaniu cząstek stałych od cieczy lub gazu za pomocą przegrody filtracyjnej albo złoża filtracyjnego.
Czym jest filtrat?
Filtrat to ciecz lub gaz, który przeszedł przez przegrodę filtracyjną i został oczyszczony z zatrzymanych cząstek stałych.
Czym różni się filtracja od ekstrakcji?
Filtracja jest rozdzielaniem mechanicznym zawiesiny, natomiast ekstrakcja polega na przenoszeniu składnika między dwiema fazami na podstawie różnicy rozpuszczalności.
Dlaczego w filtrach stosuje się złoża ziarniste?
Złoża ziarniste, np. piasek lub żwir, zatrzymują zanieczyszczenia stałe podczas przepływu medium przez pory między ziarnami.
Jakie elementy aparatu mogą wskazywać, że jest to filtr?
Charakterystyczne są warstwa filtracyjna, króćce dopływu i odpływu, zamknięty korpus oraz włazy umożliwiające kontrolę i czyszczenie aparatu.
Czym jest osad filtracyjny?
Osad filtracyjny to substancje stałe zatrzymane na przegrodzie filtracyjnej lub w złożu podczas filtracji.
Po co wykonuje się filtrację w przemyśle chemicznym?
Filtrację stosuje się do oczyszczania cieczy i gazów, klarowania roztworów oraz oddzielania produktów stałych od mieszanin reakcyjnych.
Dlaczego saletrę amonową przeznaczoną dla klienta należy pakować według masy?
Produkt handlowy musi mieć określoną i kontrolowaną masę netto. Waga dozująca pozwala zachować zgodność z wymaganiami sprzedaży, magazynowania i dokumentacji.
Czym różni się waga dozująca od dozatora pojemnościowego?
Waga dozująca odmierza porcję według masy, a dozator pojemnościowy według objętości. Przy materiałach sypkich dokładniejsza handlowo jest masa, bo gęstość nasypowa może się zmieniać.
Dlaczego podajnik ślimakowy nie jest najlepszą odpowiedzią w tym pytaniu?
Podajnik ślimakowy służy głównie do transportu lub podawania materiału. Może zasilać układ pakujący, ale sam nie zapewnia dokładnego odważenia porcji.
Jaką funkcję może pełnić dozator rotacyjny w instalacji pakowania?
Dozator rotacyjny może równomiernie podawać materiał sypki do dalszego urządzenia. Nie zastępuje jednak wagi, jeśli wymagana jest dokładna masa opakowania.
Jakie cechy materiału sypkiego wpływają na dokładność dozowania objętościowego?
Najważniejsze są gęstość nasypowa, wilgotność, uziarnienie i stopień zagęszczenia. Zmiany tych parametrów powodują, że ta sama objętość może mieć różną masę.
Jakie urządzenia mogą współpracować z wagą dozującą podczas pakowania nawozów?
Z wagą dozującą mogą współpracować przenośniki, zasobniki, podajniki ślimakowe, zawory odcinające i zszywarki worków. Waga odpowiada za odmierzanie masy, a pozostałe urządzenia za transport i zamknięcie opakowania.
Dlaczego solanka do metody Solvaya musi być oczyszczona z jonów wapnia i magnezu?
Jony Ca2+ i Mg2+ mogą tworzyć trudno rozpuszczalne osady i zakłócać przebieg procesu. Ich usunięcie poprawia jakość surowca i stabilność pracy instalacji.
Na czym polega metoda wersenianowa?
Polega na miareczkowaniu jonów metali roztworem EDTA, czyli wersenianu disodowego. EDTA tworzy z jonami Ca2+ i Mg2+ trwałe kompleksy.
Dlaczego EDTA nadaje się do oznaczania wapnia i magnezu?
EDTA wiąże jony Ca2+ i Mg2+ w stosunku molowym 1 : 1, tworząc trwałe kompleksy. Dzięki temu można obliczyć ich stężenie na podstawie objętości zużytego titranta.
Czym różni się metoda wersenianowa od strąceniowej?
Metoda wersenianowa opiera się na tworzeniu kompleksów rozpuszczalnych, a metoda strąceniowa na powstawaniu trudno rozpuszczalnego osadu. W oznaczaniu Ca2+ i Mg2+ w solance typowo stosuje się kompleksometrię EDTA.
Co oznacza punkt końcowy miareczkowania w metodzie wersenianowej?
To moment, w którym wszystkie oznaczane jony metalu zostały związane przez EDTA. Zwykle rozpoznaje się go po zmianie barwy wskaźnika.
Jakie znaczenie ma oznaczanie Ca2+ i Mg2+ w kontroli procesu technologicznego?
Pozwala sprawdzić skuteczność oczyszczania solanki. Zbyt duże stężenie tych jonów może świadczyć o niewłaściwej pracy etapu oczyszczania.