Rozpuszczalność substancji

Rozpuszczalność określa maksymalną ilość substancji, jaką można rozpuścić w określonej ilości rozpuszczalnika w danej temperaturze, aby otrzymać roztwór nasycony. Najczęściej podaje się ją w jednostce:

• g substancji / 100 g wody.

Przykład zapisu: rozpuszczalność KCl w 40°C wynosi 40 g/100 g H₂O. Oznacza to, że w 100 g wody w tej temperaturze można maksymalnie rozpuścić 40 g chlorku potasu.

Zależność od temperatury

Dla wielu soli rozpuszczalność rośnie wraz ze wzrostem temperatury. Oznacza to, że gorący roztwór może zawierać więcej substancji rozpuszczonej niż roztwór zimny. Podczas chłodzenia może dojść do osiągnięcia stanu nasycenia, a przy dalszym chłodzeniu — do krystalizacji nadmiaru substancji.

Jak korzystać z tabeli rozpuszczalności?

Aby porównać skład roztworu z tabelą, trzeba przeliczyć ilość substancji na 100 g wody:

rozpuszczalność obliczona = masa substancji / masa wody × 100 g

Dla przykładu: rozpuszczono 60 kg KCl w 150 kg wody.

60 kg / 150 kg × 100 g = 40 g KCl / 100 g H₂O

Następnie w tabeli należy znaleźć temperaturę, przy której rozpuszczalność KCl wynosi 40 g/100 g wody. Jest to 40°C.

Znaczenie technologiczne

Znajomość rozpuszczalności jest ważna przy:

• chłodzeniu i krystalizacji roztworów,
• zatężaniu roztworów,
• projektowaniu krystalizatorów,
• unikaniu niepożądanego wytrącania osadów w instalacjach.