Sulfonowanie naftalenu
Słownik kwalifikacji CHM.02 - Eksploatacja maszyn i urządzeń przemysłu chemicznego
Sulfonowanie naftalenu to reakcja wprowadzania grupy sulfonowej -SO3H do cząsteczki naftalenu. Proces prowadzi do otrzymania kwasów naftalenosulfonowych lub ich soli, stosowanych m.in. do produkcji barwników, środków powierzchniowo czynnych i dodatków chemicznych.
Surowce i warunki procesu
Najczęściej stosuje się:
- naftalen jako surowiec organiczny,
- kwas siarkowy(VI) lub oleum jako czynnik sulfonujący,
- aparaturę odporną na działanie silnych kwasów i podwyższonej temperatury.
Sulfonowanie jest procesem wymagającym kontroli temperatury, ponieważ przebieg reakcji i skład produktów zależą od warunków prowadzenia procesu.
Typowe aparaty w instalacji
W schematach sulfonowania naftalenu mogą występować m.in.:
- reaktor – miejsce prowadzenia reakcji sulfonowania,
- dozownik – podaje surowce w kontrolowanej ilości,
- chłodnica – odbiera ciepło lub schładza strumień procesowy,
- wirówka – rozdziela fazę stałą od ciekłej po etapie krystalizacji lub wytrącania produktu.
Rola wirówki
Wirówka wykorzystuje siłę odśrodkową do separacji mieszaniny. W procesach chemicznych stosuje się ją do oddzielania kryształów lub osadu od cieczy macierzystej. Na schematach technologicznych bywa oznaczana jako aparat końcowego rozdziału po reakcji i chłodzeniu.
Wskazówka egzaminacyjna
Jeżeli pytanie dotyczy aparatu oznaczonego na schemacie sulfonowania naftalenu, należy rozpoznać funkcję urządzenia w ciągu technologicznym. Aparat nr 7 w tym schemacie odpowiada wirówce, której zadaniem jest mechaniczne rozdzielenie składników mieszaniny.