Zatężanie roztworów
Słownik kwalifikacji CHM.02 - Eksploatacja maszyn i urządzeń przemysłu chemicznego
Czym jest zatężanie roztworów?
Zatężanie to proces zwiększania stężenia substancji rozpuszczonej w roztworze przez usunięcie części rozpuszczalnika, najczęściej wody. W przemyśle chemicznym prowadzi się je zwykle przez odparowanie rozpuszczalnika z wykorzystaniem ciepła.
Na czym polega proces?
Roztwór doprowadza się do aparatu, w którym jest ogrzewany. Część rozpuszczalnika przechodzi w parę, a w aparacie pozostaje ciecz o większym stężeniu składnika nielotnego. Opary są następnie odprowadzane i często skraplane w chłodnicy lub wykorzystywane energetycznie.
Typowe aparaty
Do zatężania stosuje się przede wszystkim:
- wyparki jedno- lub wielodziałowe,
- kaskady wyparek,
- aparaty pracujące pod ciśnieniem atmosferycznym lub pod próżnią.
Praca pod próżnią obniża temperaturę wrzenia cieczy, co jest korzystne przy substancjach wrażliwych na wysoką temperaturę.
Przykłady zastosowań
Zatężanie wykorzystuje się m.in. przy produkcji:
- stężonych roztworów soli,
- syropów i roztworów cukru,
- ługów,
- półproduktów chemicznych wymagających usunięcia nadmiaru wody.
Jak odróżnić od podobnych procesów?
Zatężanie nie polega na pochłanianiu gazu jak absorpcja, ani na zatrzymywaniu składnika na powierzchni ciała stałego jak adsorpcja. Nie musi też prowadzić do powstawania kryształów, jak krystalizacja. Głównym celem jest wzrost stężenia roztworu przez odparowanie rozpuszczalnika.