Zawór bezpieczeństwa
Słownik kwalifikacji CHM.02 - Eksploatacja maszyn i urządzeń przemysłu chemicznego
Zawór bezpieczeństwa to element armatury zabezpieczającej instalację, zbiornik lub aparat przed nadmiernym wzrostem ciśnienia. Otwiera się samoczynnie po przekroczeniu nastawionego ciśnienia i odprowadza nadmiar medium, np. pary, gazu lub cieczy.
Zasada działania
Najczęściej spotykany zawór bezpieczeństwa ma:
- korpus z króćcem dopływowym i odpływowym,
- grzybek lub dysk zamykający przepływ,
- sprężynę dociskającą element zamykający do gniazda,
- śrubę regulacyjną do ustawienia ciśnienia otwarcia.
Gdy ciśnienie w instalacji jest prawidłowe, sprężyna dociska zawór i przepływ jest zamknięty. Po przekroczeniu dopuszczalnej wartości ciśnienia siła medium pokonuje nacisk sprężyny, zawór się otwiera i następuje upust medium.
Gdzie się go stosuje?
Zawory bezpieczeństwa montuje się m.in. na:
- kotłach i wytwornicach pary,
- reaktorach ciśnieniowych,
- zbiornikach sprężonego powietrza i gazów,
- instalacjach chemicznych pracujących pod ciśnieniem.
Jak rozpoznać na rysunku?
W schematach i rysunkach technicznych zawór bezpieczeństwa często wyróżnia się konstrukcją ze sprężyną oraz bocznym lub górnym elementem regulacyjnym. Nie służy on do zwykłego sterowania przepływem jak zawór grzybkowy, zasuwa czy kurek, lecz do ochrony instalacji przed przekroczeniem ciśnienia dopuszczalnego.
Ważne w eksploatacji
Zaworu bezpieczeństwa nie wolno zaślepiać ani blokować. Powinien być okresowo sprawdzany, plombowany i nastawiany zgodnie z dokumentacją techniczną urządzenia.