Zawór zwrotny
Słownik kwalifikacji CHM.02 - Eksploatacja maszyn i urządzeń przemysłu chemicznego
Co to jest zawór zwrotny?
Zawór zwrotny to element armatury przemysłowej, który umożliwia przepływ medium tylko w jednym kierunku. Jego zadaniem jest automatyczne zamknięcie przepływu, gdy ciecz lub gaz próbuje cofnąć się w instalacji.
Zasada działania
Zawór zwrotny nie wymaga obsługi ręcznej. Otwiera się pod wpływem ciśnienia medium płynącego we właściwym kierunku. Gdy kierunek przepływu się odwraca albo ciśnienie spada, element zamykający dociska się do gniazda i blokuje przepływ wsteczny.
Najczęściej spotykane elementy zamykające to:
- grzybek,
- klapa,
- kula,
- płytka lub dysk.
Gdzie stosuje się zawory zwrotne?
Zawory zwrotne stosuje się m.in. w instalacjach:
- pompowych, aby zapobiec cofaniu się cieczy po zatrzymaniu pompy,
- sprężonego powietrza i gazów,
- wodnych i parowych,
- chemicznych rurociągach technologicznych.
Jak rozpoznać zawór zwrotny?
Na schematach i rysunkach technicznych zawór zwrotny jest zwykle kojarzony z oznaczeniem kierunku przepływu oraz elementem zamykającym, który działa samoczynnie. W praktyce na korpusie zaworu często znajduje się strzałka wskazująca dopuszczalny kierunek przepływu medium.
Znaczenie eksploatacyjne
Prawidłowy montaż zaworu zwrotnego jest bardzo ważny. Zamontowanie go odwrotnie może całkowicie zablokować przepływ. Niesprawny zawór zwrotny może powodować cofanie medium, uderzenia hydrauliczne, przeciążenie pompy lub zakłócenia pracy instalacji.