Zobojętnianie kwasów zasadami
Słownik kwalifikacji CHM.02 - Eksploatacja maszyn i urządzeń przemysłu chemicznego
Zobojętnianie to reakcja chemiczna kwasu z zasadą, w której powstaje sól i woda. W uproszczeniu jon wodoru z kwasu reaguje z jonem wodorotlenkowym z zasady:
H+ + OH- → H2O
W praktyce przemysłowej zobojętnianie stosuje się m.in. do neutralizacji ścieków kwaśnych lub zasadowych, przygotowywania soli oraz regulacji pH roztworów technologicznych.
Przykład reakcji
Dla kwasu fosforowego(V) i wodorotlenku sodu:
H3PO4 + 3NaOH → Na3PO4 + 3H2O
Kwas fosforowy(V) jest kwasem trójprotonowym, czyli jedna jego cząsteczka może oddać trzy protony H+. Dlatego do całkowitego zobojętnienia 1 mola H3PO4 potrzeba 3 moli NaOH.
Znaczenie współczynników stechiometrycznych
Współczynniki w równaniu reakcji informują, w jakim stosunku molowym reagują substancje. Dla reakcji:
H3PO4 + 3NaOH → Na3PO4 + 3H2O
stosunek molowy H3PO4 : NaOH wynosi 1 : 3.
Oznacza to, że na każdy 1 kmol kwasu fosforowego(V) potrzeba 3 kmole wodorotlenku sodu.
Zobojętnianie częściowe i całkowite
Kwas fosforowy(V) może tworzyć różne sole, zależnie od ilości zasady:
- NaH2PO4 — sól kwaśna,
- Na2HPO4 — sól kwaśna,
- Na3PO4 — sól obojętna przy całkowitym zobojętnieniu.
W zadaniach egzaminacyjnych należy zawsze kierować się podanym równaniem reakcji, ponieważ ono określa właściwy stosunek reagentów.