Aparat Kippa
Słownik kwalifikacji CHM.03 - Przygotowywanie sprzętu, odczynników chemicznych i próbek do badań analitycznych
Aparat Kippa to laboratoryjny aparat szklany służący do okresowego wytwarzania gazów w reakcji kwasu z ciałem stałym, najczęściej metalem albo odpowiednią solą. Jest klasycznym przykładem aparatu do otrzymywania gazu na żądanie.
Zasada działania
Aparat składa się zwykle z kilku połączonych kulistych zbiorników. W dolnej części umieszcza się ciało stałe, np. cynk, węglan wapnia lub siarczek żelaza, a do górnej części wlewa się kwas. Po otwarciu kurka kwas kontaktuje się z substancją stałą i zachodzi reakcja wydzielania gazu. Po zamknięciu kurka wzrasta ciśnienie gazu, które wypycha kwas z obszaru reakcji, dzięki czemu proces praktycznie ustaje.
Przykłady otrzymywanych gazów
- wodór:
Zn + 2HCl → ZnCl2 + H2↑ - dwutlenek węgla:
CaCO3 + 2HCl → CaCl2 + CO2↑ + H2O - historycznie siarkowodór:
FeS + 2HCl → FeCl2 + H2S↑
Ważne rozpoznanie egzaminacyjne
Jeżeli w pytaniu pojawia się opis: kwas + metal lub sól → gaz, chodzi najczęściej o aparat Kippa.
Bezpieczeństwo
Aparatu nie stosuje się do reakcji gwałtownych ani bez kontroli ciśnienia. Przy gazach toksycznych lub drażniących praca powinna odbywać się w dygestorium, z odpowiednim odprowadzeniem i oczyszczaniem gazu.