Błąd względny pomiaru

Błąd względny pomiaru informuje, jak duży jest błąd pomiaru w stosunku do wartości mierzonej. Najczęściej podaje się go w procentach. Jest szczególnie ważny wtedy, gdy porównuje się dokładność pomiarów wykonywanych dla próbek o różnej masie lub objętości.

Wzór

Błąd względny oblicza się ze wzoru:

błąd względny = (błąd bezwzględny / wartość mierzona) · 100%

W przypadku ważenia błędem bezwzględnym może być np. precyzja lub dokładność odczytu wagi, np. 0,1 g.

Przykład z ważeniem

Jeżeli próbka ma masę 1 g, a waga ma precyzję 0,1 g, to:

błąd względny = (0,1 g / 1 g) · 100% = 10%

Oznacza to, że niepewność pomiaru stanowi aż 10% masy próbki. To dużo, dlatego do małych próbek należy stosować wagę o większej precyzji.

Ważna zależność

Przy tej samej precyzji wagi błąd względny maleje, gdy masa próbki rośnie:

• 0,1 g błędu przy próbce 1 g daje 10%,
• 0,1 g błędu przy próbce 10 g daje 1%,
• 0,1 g błędu przy próbce 100 g daje 0,1%.

Znaczenie w laboratorium

Błąd względny pomaga ocenić, czy dana waga jest odpowiednia do konkretnego pomiaru. W analizie chemicznej zbyt duży błąd względny może prowadzić do błędnych wyników obliczeń stężeń, wydajności reakcji lub składu próbki.