Przejdź do głównej treści

Chłodnice laboratoryjne

Słownik kwalifikacji CHM.03 - Przygotowywanie sprzętu, odczynników chemicznych i próbek do badań analitycznych

Chłodnica laboratoryjna to szklany element aparatury, w którym pary cieczy oddają ciepło i skraplają się. Pary płyną wewnętrzną rurką, a otaczający ją płaszcz wypełnia płynąca woda chłodząca (w chłodnicy powietrznej - powietrze). Chłodnice stosuje się przy destylacji, ogrzewaniu pod chłodnicą zwrotną i ekstrakcji w aparacie Soxhleta.

Rodzaje chłodnic

ChłodnicaBudowaTypowe zastosowanie
Liebiga (prosta)prosta rurka w płaszczu wodnymdestylacja - ustawiona ukośnie
kulkowa (Allihna)rurka z kilkoma kulistymi rozszerzeniamichłodnica zwrotna
spiralna (wężownicowa)spiralnie zwinięta rurka w płaszczu albo spirala z wodą wewnątrz rurki parowejchłodnica zwrotna, skraplanie dużej ilości par
palcowa („zimny palec”)zamknięta rurka z wodą wstawiana do naczyniasublimacja, nasadki do kolb
powietrznasama rurka bez płaszcza wodnegociecze wysokowrzące

Im bardziej rozbudowana powierzchnia wewnętrzna (kule, spirala), tym skuteczniejsze chłodzenie na tej samej długości.

Chłodnica zwrotna a chłodnica destylacyjna

  • Chłodnica zwrotna stoi pionowo nad kolbą. Pary skraplają się i spływają z powrotem do kolby, więc ciecz można długo ogrzewać do wrzenia bez strat rozpuszczalnika (ogrzewanie „pod chłodnicą zwrotną”, także w aparacie Soxhleta). Najczęściej jest to chłodnica kulkowa lub spiralna.
  • Chłodnica destylacyjna stoi ukośnie (opadająco) i odprowadza skropliny do odbieralnika jako destylat. W standardowym zestawie do destylacji jest to prosta chłodnica Liebiga, połączona z kolbą przez nasadkę destylacyjną.

„Zwrotna” to więc określenie sposobu użycia, a nie osobna konstrukcja.

Jak podłączyć wodę

Wodę chłodzącą doprowadza się dolnym króćcem, a odprowadza górnym - przeciwprądowo do kierunku przepływu par w chłodnicy destylacyjnej. Dzięki temu płaszcz jest całkowicie wypełniony wodą, bez pęcherzy powietrza, a najzimniejsza woda spotyka pary tuż przed wylotem. Przepływ ustawia się umiarkowany, a węże zabezpiecza przed zsunięciem.

Rozpoznawanie na rysunkach

  • prosta rurka wewnątrz płaszcza - Liebiga,
  • spirala - spiralna,
  • szereg kul - kulkowa,
  • brak płaszcza - powietrzna.

Na egzaminie

  • Na rysunku trzech chłodnic poprawne rozpoznanie to 1 - Liebiga, 2 - spiralna, 3 - kulkowa.
  • Jaką chłodnicę stosuje się w typowym zestawie do destylacji z ukośną chłodnicą? - prostą (Liebiga).
  • W aparacie Soxhleta nad ekstraktorem stoi chłodnica zwrotna.

Zobacz też

Potwierdzenie

Informacja