Przejdź do głównej treści

GHS03 - substancje utleniające

Słownik kwalifikacji CHM.03 - Przygotowywanie sprzętu, odczynników chemicznych i próbek do badań analitycznych

GHS03 to piktogram w postaci płomienia nad okręgiem w czerwonej ramce w kształcie rombu. Oznacza substancje i mieszaniny utleniające - takie, które same zwykle nie płoną, ale dostarczają tlenu i przez to mogą spowodować pożar materiałów palnych lub bardzo go nasilić.

Co znaczą „właściwości utleniające”

Do spalania potrzebny jest materiał palny, tlen i źródło zapłonu. Substancja utleniająca zastępuje albo wzmacnia tlen z powietrza: oddaje tlen lub przyjmuje elektrony od substancji palnej. W jej obecności drewno, papier, odzież, oleje czy rozpuszczalniki zapalają się łatwiej i palą się gwałtowniej, a mieszanina utleniacza z substancją palną może nawet wybuchnąć. Pożaru z udziałem utleniacza często nie da się ugasić przez odcięcie powietrza, bo utleniacz sam dostarcza tlenu.

Przykłady substancji utleniających

SubstancjaWzórGdzie się spotyka
tlen (sprężony)O₂butle do spawania, medycyna
manganian(VII) potasu (nadmanganian potasu)KMnO₄manganometria, dezynfekcja
azotan(V) potasu (saletra potasowa)KNO₃nawozy, proch czarny
azotan(V) srebraAgNO₃argentometria
chloran(V) potasuKClO₃zapałki, pirotechnika
dichromian(VI) potasuK₂Cr₂O₇dichromianometria
nadtlenek wodoru (stężony)H₂O₂wybielanie, dezynfekcja
stężony kwas azotowy(V)HNO₃nitrowanie, trawienie metali

Wiele utleniaczy ma też inne zagrożenia, więc na etykiecie stoi kilka piktogramów - np. azotan(V) srebra jest utleniający, żrący i szkodliwy dla środowiska.

Zwroty H dla utleniaczy

  • H270 - Może spowodować lub intensyfikować pożar; utleniacz (gazy, np. tlen),
  • H271 - Może spowodować pożar lub wybuch; silny utleniacz,
  • H272 - Może intensyfikować pożar; utleniacz.

Typowy zwrot P dla tych substancji to P220 - Trzymać z dala od odzieży i innych materiałów zapalnych.

GHS03 a GHS02

GHS02GHS03
Rysuneksam płomieńpłomień nad okręgiem
Znaczeniesubstancja łatwopalna - sama się palisubstancja utleniająca - podtrzymuje i nasila palenie innych
Przykładyetanol, aceton, benzynaKMnO₄, KNO₃, tlen

To najczęstsza pomyłka w pytaniach o piktogramy - okrąg pod płomieniem symbolizuje tlen (utleniacz).

Przechowywanie i praca

  • Przechowywać z dala od substancji palnych i redukujących (rozpuszczalniki organiczne, siarka, proszki metali), źródeł ciepła i iskier.
  • Nie mieszać „na próbę” z odczynnikami organicznymi, nie wsypywać rozsypanego utleniacza z powrotem do opakowania.
  • Rozsypanego utleniacza nie zbierać trocinami ani papierem.
  • Odczytać kartę charakterystyki przed pracą, stosować okulary i rękawice.

Piktogramy i zwroty określa rozporządzenie CLP (WE) nr 1272/2008, wprowadzające w Unii Europejskiej system GHS.

Na egzaminie

Przedstawionym piktogramem (płomień nad okręgiem) oznaczane są substancje... - utleniające, a nie łatwopalne, żrące ani korozyjne.

Zobacz też

Potwierdzenie

Informacja