Przejdź do głównej treści

Kolba stożkowa

Słownik kwalifikacji CHM.03 - Przygotowywanie sprzętu, odczynników chemicznych i próbek do badań analitycznych

Kolba stożkowa, nazywana też kolbą Erlenmeyera, to szklane naczynie o płaskim, szerokim dnie i ściankach zwężających się ku szyjce. Służy przede wszystkim do miareczkowania, a także do mieszania i ogrzewania roztworów, prowadzenia reakcji i krystalizacji. Jej skala (jeśli jest) jest tylko orientacyjna - kolba stożkowa nie jest naczyniem miarowym.

Do czego służy kolba stożkowa

  • miareczkowanie - do kolby przenosi się pipetą próbkę analitu, a z biurety dodaje titrant,
  • mieszanie roztworów ruchem kolistym bez rozchlapywania,
  • ogrzewanie cieczy na płytce grzejnej lub łaźni,
  • prowadzenie reakcji chemicznych i rozpuszczanie substancji,
  • krystalizacja - w zwężonej kolbie rozpuszczalnik paruje wolniej, a kolbę łatwo przykryć,
  • hodowle mikrobiologiczne (kolby z korkiem z waty lub kapslem).

Dlaczego taki kształt

  • Zwężona szyjka ogranicza rozpryskiwanie przy mieszaniu ruchem kolistym i parowanie, a kolbę łatwo zamknąć korkiem.
  • Szerokie, płaskie dno zapewnia stabilność i dużą powierzchnię ogrzewania.
  • Pochyłe ścianki pozwalają spłukać tryskawką krople z boków do roztworu - ważne przy miareczkowaniu.

Rodzaje kolb stożkowych

RodzajCechaZastosowanie
wąskoszyjnastandardowamiareczkowanie, mieszanie
szerokoszyjnaszeroki wlotłatwe wsypywanie, krystalizacja
ze szlifem i korkiemszczelne zamknięcieprzechowywanie, reakcje z lotnymi substancjami
jodowakorek szlifowy i kołnierz na wodęmiareczkowanie jodometryczne (bez strat lotnego jodu)
ssawkowagrubościenna, z bocznym króćcemsączenie pod zmniejszonym ciśnieniem z lejkiem Büchnera
z tworzywanietłukącahodowle, przechowywanie

Kolba stożkowa a kolba miarowa

Kolba stożkowaKolba miarowa
Kształtstożek, płaskie dnobrzusiec i długa szyjka z kreską
Dokładność objętościorientacyjnaduża (jedna objętość)
Ogrzewanietaknie
Typowa rolamiareczkowanie, reakcjeprzygotowanie roztworu o znanej objętości

Typowy przebieg w analizie

Próbkę rozcieńcza się w kolbie miarowej do kreski, pipetą przenosi np. 10 cm³ do kolby stożkowej, dodaje ok. 50 cm³ wody destylowanej (odmierzonej cylindrem - tu dokładność nie jest potrzebna), wskaźnik i miareczkuje z biurety. Do takiego polecenia potrzebne są: kolba stożkowa, kolba miarowa, pipeta i cylinder miarowy.

Na egzaminie

Kolby stożkowej nie wybiera się do sporządzenia roztworu mianowanego o dokładnej objętości (to zadanie kolby miarowej), ale jest właściwym naczyniem do miareczkowania i podgrzewania roztworu - np. przy mianowaniu KMnO₄ szczawian sodu rozpuszcza się w kolbie stożkowej i ogrzewa do ok. 70 °C.

Zobacz też

Potwierdzenie

Informacja