Krystalizacja

Krystalizacja to metoda oczyszczania substancji stałych polegająca na wydzielaniu kryształów z roztworu. Wykorzystuje różnicę rozpuszczalności substancji w różnych temperaturach: zwykle substancja lepiej rozpuszcza się w gorącym rozpuszczalniku, a podczas ochładzania wydziela się w postaci kryształów.

Na czym polega proces?

Typowy przebieg krystalizacji:
- rozpuszczenie zanieczyszczonej substancji w możliwie małej ilości gorącego rozpuszczalnika,
- oddzielenie nierozpuszczalnych zanieczyszczeń, np. przez sączenie na gorąco,
- powolne ochładzanie roztworu,
- wydzielenie kryształów oczyszczonej substancji,
- odsączenie i wysuszenie produktu.

Wydajność krystalizacji

Wydajność krystalizacji informuje, jaka część substancji wyjściowej została odzyskana jako czysty produkt. Oblicza się ją ze wzoru:

wydajność [%] = (masa produktu / masa substancji wyjściowej) · 100%

Przykład: jeżeli z 18 g substancji otrzymano 8 g czystego produktu, to:

W = (8 g / 18 g) · 100% = 44,44%

Dlaczego wydajność nie wynosi 100%?

Straty mogą wynikać z:
- pozostania części substancji w roztworze macierzystym,
- strat podczas sączenia i przenoszenia osadu,
- zbyt dużej ilości użytego rozpuszczalnika,
- niedokładnego wysuszenia lub oczyszczania produktu.

W laboratorium krystalizacja jest często kompromisem: dąży się do wysokiej czystości produktu, ale może to obniżyć jego ilość.