Obliczenia stechiometryczne
Słownik kwalifikacji CHM.03 - Przygotowywanie sprzętu, odczynników chemicznych i próbek do badań analitycznych
Obliczenia stechiometryczne służą do wyznaczania ilości substratów i produktów reakcji chemicznej na podstawie równania reakcji.
Podstawą takich obliczeń są współczynniki stechiometryczne, czyli liczby stojące przed wzorami substancji w równaniu reakcji.
Schemat postępowania
- Zapisz i uzgodnij równanie reakcji.
- Oblicz masy molowe potrzebnych substancji.
- Zamień masę substancji na liczbę moli.
- Wykorzystaj stosunek molowy z równania reakcji.
- Oblicz szukaną masę, objętość lub liczbę moli.
Przykład: rozkład chloranu(V) potasu
Równanie reakcji:
2 KClO₃ → 2 KCl + 3 O₂
Masy molowe:
- KClO₃ = 39 + 35,5 + 3 · 16 = 122,5 g/mol,
- KCl = 39 + 35,5 = 74,5 g/mol,
- O₂ = 2 · 16 = 32 g/mol.
Z 24,5 g KClO₃:
n(KClO₃) = 24,5 g / 122,5 g/mol = 0,2 mol
Z równania wynika, że z 2 mol KClO₃ powstają 3 mol O₂, więc:
n(O₂) = 0,2 · 3/2 = 0,3 mol
Masa tlenu:
m(O₂) = 0,3 mol · 32 g/mol = 9,6 g
Ważne
W zadaniach egzaminacyjnych warto najpierw sprawdzić, czy da się użyć prawa zachowania masy. Jeśli podano masę substratu i jednego produktu, wynik często można otrzymać szybciej przez odejmowanie.