Podgrzewanie cieczy w zamkniętych pojemnikach
Słownik kwalifikacji CHM.03 - Przygotowywanie sprzętu, odczynników chemicznych i próbek do badań analitycznych
Cieczy nie wolno podgrzewać w szczelnie zamkniętych pojemnikach, ponieważ podczas ogrzewania wzrasta temperatura cieczy i pary znajdującej się nad nią. Powoduje to wzrost ciśnienia wewnątrz naczynia. Jeśli pojemnik nie ma możliwości odprowadzenia pary lub gazu, ciśnienie może przekroczyć wytrzymałość szkła, korka, zakrętki albo całego naczynia.
Skutkiem może być rozerwanie pojemnika, czyli gwałtowny wybuch mechaniczny. Jest to szczególnie niebezpieczne, ponieważ może dojść do:
- rozprysku gorącej cieczy,
- rozbicia szkła i powstania ostrych odłamków,
- poparzeń termicznych lub chemicznych,
- skażenia stanowiska pracy,
- zapłonu par cieczy palnych.
Dlaczego ciśnienie rośnie?
Podczas ogrzewania ciecz paruje intensywniej. W zamkniętym pojemniku para nie może się wydostać, więc jej ilość i ciśnienie rosną. Im wyższa temperatura, tym większe ciśnienie pary. Dotyczy to szczególnie cieczy lotnych, takich jak etanol, aceton czy eter.
Zasady bezpiecznej pracy
- Nie ogrzewa się probówek, kolb ani butelek szczelnie zamkniętych korkiem lub zakrętką.
- Podczas ogrzewania układ musi mieć możliwość wyrównania ciśnienia z otoczeniem.
- Nie kieruje się wylotu probówki w stronę siebie ani innych osób.
- Ciecze palne ogrzewa się zwykle na łaźni wodnej lub grzejnej, a nie bezpośrednio nad płomieniem.
- Należy stosować okulary ochronne, fartuch i pracować zgodnie z instrukcją BHP.
Najważniejsze do zapamiętania
Poprawne uzasadnienie zakazu brzmi: wzrost ciśnienia w szczelnie zamkniętym pojemniku może spowodować wybuch.